Ένα από τα εντυπωσιακότερα αστρονομικά φαινόμενα της χρονιάς, η ολική έκλειψη Ηλίου, πέρασε το απόγευμα της Τετάρτης 12 Αυγούστου πάνω από τον Βόρειο Ατλαντικό και την Ευρώπη. Η Σελήνη κάλυψε πλήρως τον Ήλιο σε μια στενή ζώνη που διέσχισε τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, ένα μικρό τμήμα της Πορτογαλίας και μεγάλο μέρος της βόρειας Ισπανίας, μετατρέποντας για λίγα λεπτά τη μέρα σε νύχτα.

Η σκιά της Σελήνης ξεκίνησε από τις αρκτικές περιοχές και τη βόρεια Ρωσία, πέρασε από την ανατολική Γροιλανδία και τη δυτική Ισλανδία, διέσχισε τον Ατλαντικό και έφτασε στην Ιβηρική Χερσόνησο, πριν χαθεί πάνω από τη Μεσόγειο. Η μεγαλύτερη διάρκεια της ολικότητας έφτασε περίπου τα 2 λεπτά και 18 δευτερόλεπτα, σε σημείο ανοικτά της δυτικής ακτής της Ισλανδίας.

Ισπανία: η πρώτη ολική έκλειψη εδώ και έναν αιώνα

Η έκλειψη ήταν η πρώτη ολική που πέρασε από την ηπειρωτική Ευρώπη μετά το 1999 και προκάλεσε τεράστια κινητοποίηση επισκεπτών, επιστημόνων και ερασιτεχνών αστρονόμων.

Η Ισπανία βρέθηκε στο επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος, καθώς ήταν η πρώτη φορά εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα που ολική έκλειψη Ηλίου ήταν ορατή από την ηπειρωτική χώρα.

Σύμφωνα με το Associated Press, εκατομμύρια άνθρωποι συγκεντρώθηκαν σε πόλεις και ειδικά διαμορφωμένα σημεία παρατήρησης, με τη ζώνη ολικότητας να περνά από τη βόρεια και κεντρική Ισπανία και να καταλήγει στις Βαλεαρίδες Νήσους. Σε περιοχές όπως η Σαραγόσα, η Καστίλλη και Λεόν και η Μαγιόρκα, το φως χάθηκε για δευτερόλεπτα και η θερμοκρασία υποχώρησε αισθητά.

Περίπου το 40% της ισπανικής επικράτειας βρισκόταν μέσα στη ζώνη της ολικότητας, με τη διαδρομή να διασχίζει τη χώρα από τη Γαλικία προς την ανατολική ακτή και τις Βαλεαρίδες.

Ισλανδία και Γροιλανδία: σπάνια θέα από τον Βορρά

Στην Ισλανδία, χιλιάδες κάτοικοι και επισκέπτες περίμεναν το φαινόμενο κυρίως στα δυτικά της χώρας.

Ήταν η πρώτη ολική έκλειψη Ηλίου που έγινε ορατή από την Ισλανδία από το 1954, ενώ για το Ρέικιαβικ ήταν η πρώτη από το 1433. Περιοχές όπως η χερσόνησος Snæfellsnes, το Reykjanes και τα Δυτικά Φιόρδ θεωρούνταν από τα καλύτερα σημεία παρατήρησης παγκοσμίως.

Η συννεφιά, ωστόσο, δυσκόλεψε την παρατήρηση σε ορισμένα σημεία, με τις εικόνες να διαφέρουν σημαντικά ανά περιοχή.

Η ζώνη της ολικότητας διέσχισε και την ανατολική Γροιλανδία, μία από τις πιο απομακρυσμένες περιοχές της διαδρομής.

Η NASA και η ESA είχαν προσδιορίσει τη Γροιλανδία ως μία από τις βασικές περιοχές από τις οποίες ήταν δυνατή η παρατήρηση της πλήρους κάλυψης του Ήλιου. Ακόμη και κρουαζιερόπλοια είχαν πάρει θέσεις κοντά στις ακτές της για να προσφέρουν στους επιβάτες τους θέα προς τη ζώνη της ολικότητας.

Πορτογαλία και η υπόλοιπη δυτική Ευρώπη

Ένα πολύ μικρό τμήμα της βορειοανατολικής Πορτογαλίας μπήκε επίσης στη ζώνη ολικότητας.

Στην περιοχή της Bragança και ειδικότερα στο φυσικό πάρκο Montesinho, η Σελήνη κάλυψε πλήρως τον Ήλιο για περίπου 25 δευτερόλεπτα. Στην υπόλοιπη ηπειρωτική Πορτογαλία καταγράφηκε βαθιά μερική έκλειψη, με την κάλυψη να κυμαίνεται σε πολλές περιοχές μεταξύ 92% και 99%.

Έξω από τη στενή ζώνη ολικότητας, το φαινόμενο ήταν εντυπωσιακό σε μεγάλο μέρος της δυτικής Ευρώπης.

Στη Βρετανία καλύφθηκε περισσότερο από το 90% του ηλιακού δίσκου σε πολλές περιοχές. Στο Λονδίνο η κάλυψη έφτασε περίπου στο 92%, ενώ εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν σε πάρκα και σημεία με ανοιχτό δυτικό ορίζοντα.

Στη Γαλλία η έκλειψη ήταν επίσης μερική αλλά ιδιαίτερα βαθιά. Σύμφωνα με τη Le Monde, η κάλυψη κυμάνθηκε από περίπου 90% στα ανατολικά έως σχεδόν 100% σε περιοχές των νοτιοδυτικών Πυρηναίων που βρίσκονταν ελάχιστα έξω από τη ζώνη ολικότητας.

Μερική έκλειψη ήταν επίσης ορατή στην Ιρλανδία, τη Γερμανία, το Βέλγιο, την Ελβετία, την Ιταλία και τη Σκανδιναβία, ενώ η σκιά της Σελήνης έγινε αντιληπτή σε πολύ μεγαλύτερη περιοχή του βόρειου ημισφαιρίου.

Πέρα από την Ευρώπη - και η περίπτωση της Ελλάδας

Το φαινόμενο δεν περιορίστηκε στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με τη NASA, μερική έκλειψη ήταν ορατή σε μεγάλο μέρος του Καναδά, σε βόρειες περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών, από την Αλάσκα έως τμήματα της ανατολικής χώρας, καθώς και στη βορειοδυτική Αφρική.

Διεθνή μέσα κατέγραψαν εικόνες της μερικής έκλειψης ακόμη και από τον Καναδά, όπου ο Ήλιος εμφανίστηκε για ένα διάστημα σαν φωτεινό μισοφέγγαρο.

Η Ελλάδα δεν βρέθηκε στη ζώνη ολικότητας και το φαινόμενο ήταν εξαιρετικά περιορισμένο.

Η μερική έκλειψη έγινε οριακά ορατή κυρίως στα δυτικά της χώρας λίγο πριν από τη δύση του Ήλιου. Στην Κέρκυρα, για παράδειγμα, διήρκεσε μόλις περίπου επτά λεπτά, από τις 20:33 έως τις 20:40, με το μέγιστο λίγο μετά τις 20:37.

Πώς δημιουργείται μια ολική έκλειψη Ηλίου

Η ολική έκλειψη δημιουργείται όταν η Σελήνη βρεθεί ακριβώς ανάμεσα στη Γη και στον Ήλιο και καλύψει ολόκληρο τον ηλιακό δίσκο. Για εκείνους που βρίσκονται μέσα στη στενή ζώνη της σκιάς, το φως της ημέρας μειώνεται απότομα, εμφανίζεται το ηλιακό στέμμα και για λίγες στιγμές επικρατούν συνθήκες που θυμίζουν λυκόφως.

Η έκλειψη της 12ης Αυγούστου άφησε πίσω της εικόνες από σκοτεινές ισπανικές πόλεις, πλήθη με ειδικά γυαλιά στις ακτές της Ισλανδίας και παρατηρητές από την Αρκτική έως τη Μεσόγειο — ένα αστρονομικό γεγονός που για πολλές από αυτές τις περιοχές δεν πρόκειται να επαναληφθεί για πολλές δεκαετίες.

Οι εικόνες από Reuters και Associated Press

Από το Reuters:

Από το Associated Press: