Οι Υπηρεσίες Ασφαλείας σε όλη την Ευρώπη βρίσκονται σε επιφυλακή λόγω υπονοιών για τα νέα «όπλα» που χρησιμοποιεί η Ρωσία – εμπρησμοί και σαμποτάζ – μετά από μια σειρά μυστηριωδών πυρκαγιών και επιθέσεων σε υποδομές στη Βαλτική, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Αυτά επικαλείται ο Guardian, σε ένα ανησυχητικό ρεπορτάζ, εκτιμώντας πως η Μόσχα έχει προσθέσει στο «οπλοστάσιό» της τακτικές «επικοινωνιακού πολέμου» και προπαγάνδας.

Σύμφωνα με το βρετανικό μέσο, οι υπηρεσίες ασφαλείας λένε ότι μια σειρά πυρκαγιών και επιθέσεων σε υποδομές θα μπορούσε να αποτελεί μέρος μιας συστηματικής προσπάθειας της Ρωσίας να αποσταθεροποιήσει την Γηραιά Ήπειρο.

Τα χτυπήματα που φέρεται να συνδέονται με τη Μόσχα

Όταν ξέσπασε πυρκαγιά στο IKEA στο Βίλνιους στη Λιθουανία αυτόν τον μήνα, πέρασε στα ψιλά μέχρι που ο Πολωνός πρωθυπουργός, Ντόναλντ Τουσκ, υποστήριξε ότι θα μπορούσε να είναι δουλειά ξένου σαμποτέρ.

Οι ερευνητές έχουν ήδη ισχυριστεί πιθανή ρωσική ανάμειξη σε μια εμπρηστική επίθεση στο ανατολικό Λονδίνο, μια κόλαση που κατέστρεψε το μεγαλύτερο εμπορικό κέντρο στην Πολωνία, μια απόπειρα δολιοφθοράς στη Βαυαρία της Γερμανίας και αντισημιτικά γκράφιτι στο Παρίσι.

Αν και δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι κάποιο από αυτά τα περιστατικά σε όλη την ήπειρο είναι αποτέλεσμα κάποιου οργανωμένου σχεδίου, οι υπηρεσίες ασφαλείας πιστεύουν ότι θα μπορούσαν να αποτελούν μέρος μιας συστηματικής προσπάθειας της Μόσχας να αποσταθεροποιήσει τη Δύση, η οποία έχει υποστηρίξει αποφασιστικά την Ουκρανία στον πόλεμό της με τη Ρωσία.

Επισημαίνουν ακόμα ότι μετά τον ψυχρό πόλεμο, οι επιχειρήσεις των ξένων μυστικών υπηρεσιών αποτελούνταν από κατασκόπους και τους χειριστές τους, αλλά στην εποχή των social media, μπορούν να προσληφθούν βάνδαλοι, με αντάλλαγμα μερικές εκατοντάδες ευρώ ή κρυπτονομίσματα και ο εντοπισμός τους ή η διασύνδεσή τους με κάποιον κρατικό παράγοντα είναι μία πολύ πιο δύσκολη διαδικασία.

Η ανησυχία ότι αυτές οι υβριδικές επιθέσεις θα μπορούσαν να είναι έργο της Ρωσίας είναι τέτοια που το θέμα τέθηκε σε σύνοδο κορυφής των υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας στις Βρυξέλλες αυτή την εβδομάδα, με αξιωματούχους ασφαλείας της Ολλανδίας, της Εσθονίας και της Λιθουανίας να προειδοποιούν για τα εθνικά τρωτά σημεία.

Ένας υπουργός, ο οποίος ζήτησε να μην κατονομαστεί, δήλωσε ότι ανησυχούν βαθύτατα για «σαμποτάζ, που οργανώνεται, χρηματοδοτείται και γίνεται από Ρώσους»

Είπε ότι τα εγκλήματα φέρονται να περιλαμβάνουν «ξυλοδαρμούς, εμπρησμούς και απόπειρες εμπρησμού», ενώ οι ερευνητές εξετάζουν αν η Ρωσία εμπλέκεται στην πυρκαγιά σε εμπορικό κέντρο στη Βαρσοβία, έναν ισχυρισμό που η ρωσική πρεσβεία χαρακτήρισε θεωρία συνωμοσίας.

Εκπρόσωπος της ΙΚΕΑ δήλωσε ότι συνεχίζονται οι έρευνες για τα αίτια της πυρκαγιάς στη Λιθουανία, μαζί με μια απόπειρα εμπρησμού σε εργοστάσιο χρωμάτων στην Πολωνία, με τον Τουσκ να προειδοποιεί για πιθανή ξένη ανάμειξη.

Τον Απρίλιο, ένας Βρετανός κατηγορήθηκε ότι ενορχήστρωσε εμπρηστική επίθεση σε δύο μονάδες που συνδέονταν με Ουκρανό επιχειρηματία σε βιομηχανική περιοχή στο Λέιτον του ανατολικού Λονδίνου, αφού φέρεται να είχε στρατολογηθεί από τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες.

Την Τρίτη (28.05.2024), ο υπουργός Άμυνας της Εσθονίας, Χάνο Πέκβουρ, ο οποίος βρίσκονταν στις Βρυξέλλες για τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ για την Άμυνα, δήλωσε ότι η χώρα έχει ήδη πέσει θύμα ρωσικού σαμποτάζ.

«Έχουν πραγματοποιήσει παρόμοιες επιχειρήσεις στην Εσθονία. Προσέλαβαν 10 άτομα για να επιτεθούν στο αυτοκίνητο του υπουργού Εσωτερικών και στο αυτοκίνητο ενός δημοσιογράφου. Αυτή είναι η φυσιολογική συμπεριφορά της Ρωσίας. Λυπούμαστε που το λέμε, αλλά πρέπει να καταλάβουμε ότι η Ρωσία είναι όλο και πιο επιθετική απέναντι στις ευρωπαϊκές χώρες και επίσης στις χώρες του ΝΑΤΟ», δήλωσε.

Αναφερόταν σε περιστατικά τον Φεβρουάριο, όταν έσπασαν τα τζάμια των αυτοκινήτων του υπουργού Εσωτερικών, Lauri Läänemets, και ενός δημοσιογράφου.

Έξι άτομα συνελήφθησαν λίγο αργότερα, μεταξύ των οποίων Ρώσοι υπήκοοι και και πολίτες με ρωσική και εσθονική υπηκοότητα, δήλωσε ο εισαγγελέας.

Στη Γερμανία, υπάρχουν επίσης υποψίες για επιθέσεις που καθοδηγούνται από ξένες μυστικές υπηρεσίες, πέρα από ένα κύμα κυβερνοεπιθέσεων το 2023 από μια ομάδα χάκερ που συνδέεται με τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες.

Τον περασμένο μήνα συνελήφθησαν δύο Γερμανο-Ρώσοι υπήκοοι ως ύποπτοι για σχεδιασμό επιθέσεων δολιοφθοράς, μεταξύ άλλων σε στρατιωτική βάση στη Βαυαρία. Ο κύριος ύποπτος κατηγορείται για σχεδιασμό έκρηξης, εμπρησμό και διατήρηση επαφής με τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες.

Οι ερευνητές στη Γαλλία εξετάζουν αν το γκράφιτι που ζωγραφίστηκε στο μνημείο του Ολοκαυτώματος στο Παρίσι την περασμένη εβδομάδα ήταν παραγγελία των ρωσικών υπηρεσιών ασφαλείας.

Τα απειλητικά emails σε σχολεία της Αττικής

Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκφράζουν φόβους ότι οι επιθέσεις έρχονται να προστεθούν σε μια ήδη πολλαπλασιαζόμενη εκστρατεία παραπληροφόρησης. Την Τετάρτη (29.05.2024), πολλά σχολεία γύρω από την Αθήνα εκκενώθηκαν μετά από φάρσα για βόμβα. Η αστυνομία εντόπισε ρωσικό διακομιστή και δήλωσε ότι η ενέργεια αποσκοπούσε στη «διατάραξη της δημόσιας τάξης».

Οι χώρες της ΕΕ παρακολουθούν αυτά τα γεγονότα. Το εθνικό κέντρο διαχείρισης κρίσεων της Λιθουανίας (NKVC) προειδοποίησε τις επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των εμπορικών κέντρων και των οργανισμών που υποστηρίζουν την Ουκρανία, να είναι σε συνεχή επαγρύπνηση.

Στις Βρυξέλλες την Τρίτη, η Ολλανδή υπουργός Άμυνας, Kajsa Ollongren, δήλωσε ότι η Ρωσία «προσπαθεί να εκφοβίσει» τις χώρες του ΝΑΤΟ, καθιστώντας τα κράτη μέλη της ΕΕ ευάλωτα.

«Ναι, είμαστε ευάλωτοι. Νομίζω ότι όλοι μας είμαστε. Έχουμε ζωτικής σημασίας υποδομές. Έχουμε υποδομές στο βυθό της θάλασσας, έχουμε προμήθειες ηλεκτρικής ενέργειας, νερού, είμαστε ευάλωτοι σε κυβερνοεπιθέσεις. βλέπουμε τώρα σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες ότι η Ρωσία προσπαθεί να μας αποσταθεροποιήσει και επίσης να μας εκφοβίσει».

Ο Guardian επισημαίνει ότι ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, έδειξε επίσης το δάχτυλο στη Μόσχα.

«Έχουμε δει αρκετές συλλήψεις σε όλη τη συμμαχία και σε διάφορες συμμαχικές χώρες του ΝΑΤΟ ανθρώπων που κατηγορούνται για εμπρησμό ή δολιοφθορά. Πρόκειται φυσικά για συνεχιζόμενες νομικές διαδικασίες», δήλωσε.

«Αλλά αυτό που μπορώ να πω είναι ότι έχουμε δει αυξημένη δραστηριότητα των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών σε όλη τη συμμαχία. Ως εκ τούτου, έχουμε αυξήσει την επαγρύπνησή μας».