Το ελαιόλαδο απειλείται με νέο κύμα ανατιμήσεων το φθινόπωρο, σύμφωνα με παραγωγούς και εκπροσώπους του κλάδου, καθώς ο συνδυασμός ακραίας ζέστης, παρατεταμένης ξηρασίας και καταστροφικών πυρκαγιών έχει πλήξει σοβαρά τους ελαιώνες σε Ελλάδα, Ιταλία και Πορτογαλία. Ακόμα και δέντρα που δεν έκαψαν οι φλόγες επλήγησαν από τη στάχτη και την υποβαθμισμένη ποιότητα του αέρα, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες οδήγησαν σε έξαρση εντόμων, ασθένειες και μειωμένο μέγεθος καρπών.

Η ιδρύτρια της ομάδας ελαιολάδου Citizens of Soil, Σάρα Βασόν, δήλωσε ότι εάν οι καιρικές συνθήκες δεν βελτιωθούν σύντομα, οι τιμές αναμένεται να αυξηθούν το φθινόπωρο λόγω έλλειψης κατάλληλων καρπών. Αξίζει να σημειωθεί ότι η μέση τιμή ενός λίτρου εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου στα καταστήματα του Ηνωμένου Βασιλείου παραμένει ήδη πάνω από 7 λίρες και τους τελευταίους μήνες ακολουθεί ανοδική πορεία.

Τι λένε οι εταιρείες ελαιολάδου για τις τιμές το 2026

Ο επικεφαλής της βρετανικής θυγατρικής της εταιρείας ελαιολάδου Filippo Berio, Γουόλτερ Ζάνρε, επεσήμανε ότι, παρότι οι θερμοκρασίες στην Ισπανία — τη μεγαλύτερη παραγωγό ελαιολάδου στην Ευρώπη — ήταν πιο κοντά στα φυσιολογικά επίπεδα, τα δέντρα εξακολουθούν να υποφέρουν από ξηρασία, με κίνδυνο απώλειας καρπών. Ο συνδυασμός μειωμένης παραγωγής και πρωιμότερης συγκομιδής θα παρακολουθείται στενά τις επόμενες εβδομάδες, καθώς ενδέχεται να επηρεάσει σημαντικά τόσο τον όγκο παραγωγής όσο και τις τιμές κατά την επόμενη χρονιά.

Υπενθυμίζεται ότι οι διεθνείς τιμές του ελαιολάδου είχαν αποκλιμακωθεί μετά την έντονη άνοδο πριν από δύο χρόνια, που είχε προκληθεί από αυξημένη ζήτηση, υψηλές θερμοκρασίες, ξηρασία και εξάπλωση εντόμων. Η νέα πίεση στις καλλιέργειες, ωστόσο, απειλεί να αναστρέψει την προσωρινή αυτή ύφεση.

Ποιες ευρωπαϊκές καλλιέργειες κινδυνεύουν περισσότερο;

Η κρίση δεν περιορίζεται στο ελαιόλαδο. Η γαλλική ένωση παραγωγών λαχανικών Légumes de France προειδοποίησε ότι χιλιάδες τόνοι προϊόντων αξίας δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ έχουν ήδη χαθεί. Μαρούλια, καρότα, πράσα, σκόρδο και κρεμμύδια είναι μεταξύ των καλλιεργειών που επλήγησαν, με την παραγωγή ορισμένων να αναμένεται να μειωθεί έως και 50% λόγω έλλειψης βροχοπτώσεων.

Στην Ισπανία, το υπουργείο Γεωργίας προβλέπει ότι η παραγωγή δημητριακών για την περίοδο 2026–2027 θα πέσει από τους 24 εκατομμύρια τόνους της προηγούμενης χρονιάς σε λίγο περισσότερους από 18,5 εκατομμύρια τόνους — και αυτή η πρόβλεψη διατυπώθηκε πριν επιδεινωθεί η κατάσταση από τις πυρκαγιές. Η αγροτική οργάνωση ASAJA ανακοίνωσε ότι οι πυρκαγιές έπληξαν οπωρώνες, αμπελώνες, θερμοκήπια και ελαιώνες, επηρεάζοντας εσπεριδοειδή, αβοκάντο, αμύγδαλα, σταφύλια και λαχανικά.

Πώς επηρεάζεται η παραγωγή κρασιού στη Γαλλία

Οι υψηλές θερμοκρασίες στη Γαλλία έχουν επηρεάσει την ανάπτυξη των αμπελιών στις οινοπαραγωγικές περιοχές της Καμπανίας, του Μπορντό και της Βουργουνδίας. Σύμφωνα με το Reuters, οι αποδόσεις αναμένεται να είναι περίπου 10% χαμηλότερες σε σχέση με πέρυσι, ενώ στην Καμπανία ο τρύγος εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει γύρω στις 15 Αυγούστου — σχεδόν έναν μήνα νωρίτερα από ό,τι ήταν συνηθισμένο πριν από μερικές δεκαετίες.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναθεώρησε επίσης προς τα κάτω τις εκτιμήσεις παραγωγής για πολλές βασικές καλλιέργειες: η πρόβλεψη για τον ηλίανθο μειώθηκε κατά 7%, για το καλαμπόκι κατά 6%, ενώ για πατάτες και σόγια κατά 3%.

Υπάρχουν και θετικές εξελίξεις στην ευρωπαϊκή αγροτική παραγωγή;

Η εικόνα δεν είναι εξίσου σκοτεινή παντού. Η Ρουμανία ευνοήθηκε από περισσότερες βροχοπτώσεις, ενώ ο αναλυτής της αγοράς σιτηρών της Agricolumn, Τσέζαρ Γκεόργκε, εκτίμησε ότι η φετινή παραγωγή καλαμποκιού στη χώρα θα φτάσει τους 8,2 εκατομμύρια τόνους, έναντι της επίσημης πρόβλεψης των 7,75 εκατομμυρίων. Η Ιταλία παρουσιάζει θετική εικόνα στην παραγωγή σιταριού, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προβλέπει αύξηση 10%.

Ως η «μεγάλη θετική εξαίρεση» χαρακτηρίστηκε η Τουρκία από τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας Eurostar Commodities, Τζέισον Μπουλ: η δροσερή και υγρή άνοιξη οδήγησε σε ιστορικά υψηλές αποδόσεις στις χειμερινές καλλιέργειες, με ευνοϊκές προοπτικές και για τις θερινές. Ωστόσο, για τον μέσο Ευρωπαίο καταναλωτή, η συνολική εικόνα παραμένει ανησυχητική — ιδίως για όσους ανοίγουν το πορτοφόλι τους στο ράφι του ελαιολάδου.