Χειραποσκευή 7‑10 κιλών: Τι αποφάσισε τελικά η ΕΕ μετά από χρόνια αναμονής

Οι νέοι κανονισμοί της ΕΕ για τις αεροπορικές πτήσεις δημοσιεύτηκαν και η δωρεάν χειραποσκευή 7-10 κιλών για όλους δεν πέρασε. Οι επιβάτες κερδίζουν όμως σε αποζημιώσεις, προθεσμίες, ακυρώσεις και προστασία αποσκευών.

Η πολυαναμενόμενη εναρμόνιση της χειραποσκευής στις πτήσεις εντός ΕΕ δεν ήρθε. Με τους νέους κανονισμούς, η αποσκευή καμπίνας των 7 έως 10 κιλών δεν αποκτά ούτε ενιαίες διαστάσεις ούτε ενιαίο βάρος. Οι αεροπορικές εταιρείες μπορούν να συνεχίσουν να τη χρεώνουν ή να μην τη χρεώνουν, όπως ισχύει και σήμερα. Δωρεάν παραμένει μόνο ένα προσωπικό αντικείμενο διαστάσεων 40 Χ 30 Χ 15 εκατοστών, ή όσο χωράει κάτω από το μπροστινό κάθισμα.

Οι κερδισμένοι είναι οι επιβάτες σε άλλα μέτωπα: στις αποζημιώσεις για καθυστερήσεις και φθορές, στις ακυρώσεις πτήσεων, στα δικαιώματα των οικογενειών με μικρά παιδιά και των ατόμων με αναπηρία, καθώς και στο no show. Οι αλλαγές δημοσιεύτηκαν στις 2 Οκτωβρίου στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είχαν υπογραφεί στις 16/9 από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

Πότε τίθενται σε ισχύ οι νέοι κανονισμοί πτήσεων της ΕΕ;

Χρόνια περίμεναν οι επιβάτες να εναρμονιστούν οι διαστάσεις της αποσκευής καμπίνας σε όλες τις αεροπορικές εταιρείες. Την τελευταία διετία είχαν προκύψει πληροφορίες για σχετική συμφωνία. Ένα ακόμη μείζον θέμα στις συζητήσεις της ΕΕ με τις εταιρείες ήταν η μη χρέωση αυτής της αποσκευής για όλους τους επιβάτες.

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2026/2202 τροποποιεί δύο κανονισμούς. Ο πρώτος είναι ο Κανονισμός (ΕΚ) 261/2004, για τα δικαιώματα σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης, ακύρωσης ή μεγάλης καθυστέρησης. Ο δεύτερος είναι ο Κανονισμός (ΕΚ) 2027/97, για την ευθύνη των αερομεταφορέων απέναντι σε επιβάτες και αποσκευές. Ο νέος κανονισμός τίθεται σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευση, δηλαδή στις 22/10. Η πλήρης εφαρμογή του θα γίνει από τις 23/10/2027, καθώς το διάστημα που μεσολαβεί αποτελεί μεταβατική περίοδο για τις εταιρείες.

Αποζημιώσεις για καθυστερήσεις: Τι αλλάζει για τους επιβάτες

Οι ρυθμίσεις ισχύουν για όλες τις αεροπορικές εταιρείες κρατών μελών της ΕΕ. Για εταιρείες άλλων χωρών ισχύουν στις πτήσεις μεταξύ χωρών της ΕΕ και στις πτήσεις από χώρα της ΕΕ προς χώρα εκτός ΕΕ. Δεν ισχύουν στις πτήσεις από χώρα εκτός ΕΕ προς χώρα της ΕΕ. Οι βασικές αλλαγές, όπως τις εξηγεί αναλυτικά η Κομισιόν, αφορούν τις αποζημιώσεις σε περίπτωση προβλήματος.

Για καθυστέρηση άνω των 3 ωρών τα ποσά παραμένουν ίδια:

• 250 ευρώ για πτήσεις έως 1.500 χιλιόμετρα
• 400 ευρώ για πτήσεις από 1.501 έως 3.500 χιλιόμετρα
• 600 ευρώ για πτήσεις άνω των 3.500 χιλιομέτρων

Αλλάζει ότι ο επιβάτης θα αποφασίζει αν θέλει voucher ή χρήματα. Αλλάζει επίσης ο τρόπος με τον οποίο διεκδικεί την αποζημίωσή του.

Η εταιρεία υποχρεούται πλέον να ενημερώνει ενεργά τους επιβάτες για τα δικαιώματά τους σε κάθε περίπτωση, και όχι μόνο όταν της ζητηθεί. Πρέπει επίσης να εξηγεί τον τρόπο διεκδίκησης της αποζημίωσης, εντός 96 ωρών από την άφιξη στον τελικό προορισμό. Η ενημέρωση θα γίνεται με email, SMS ή μήνυμα στην εφαρμογή της εταιρείας.

Ακύρωση πτήσης ή καθυστέρηση 5 ωρών: Επιστροφή χρημάτων σε 7 ημέρες

Αν η καθυστέρηση ξεπερνά τις τρεις ώρες και η εταιρεία δεν προσφέρει εναλλακτική πτήση, ο επιβάτης μπορεί να κλείσει μόνος του άλλη πτήση. Μπορεί στη συνέχεια να διεκδικήσει τα έξοδα, έως το 400% της τιμής του εισιτηρίου, μέσα σε 14 ημέρες.

Σε ακύρωση ή καθυστέρηση 5 ωρών και άνω, η εταιρεία οφείλει να προσφέρει ρητά επιλογή μεταξύ επιστροφής χρημάτων και επαναδρομολόγησης, δηλαδή συνέχισης του ταξιδιού με άλλη πτήση ή άλλο μέσο. Η επιλογή ανήκει στον επιβάτη. Αν διαλέξει τα χρήματα, η επιστροφή γίνεται αυτόματα, μέσα σε 7 ημερολογιακές ημέρες από τη στιγμή που ενημερώνει, χωρίς ξεχωριστή αίτηση ή «κυνηγητό».

Επιπλέον, οι επιβάτες θα έχουν 9 μήνες από την ημερομηνία της πτήσης για να υποβάλουν αίτηση αποζημίωσης. Οι σημερινές προθεσμίες είναι πολύ μικρότερες ή όχι ξεκάθαρες. Η εταιρεία θα πρέπει να απαντά στην αίτηση εντός 30 ημερών.

Χειραποσκευή: Τι ισχύει για την αποσκευή καμπίνας

Ο νέος κανονισμός κάνει πιο διαφανείς τις χρεώσεις για τις αποσκευές. Εταιρείες και πλατφόρμες θα πρέπει να δείχνουν ξεκάθαρα την τιμή με και χωρίς αποσκευή, ώστε οι συγκρίσεις να γίνονται εύκολα. Για το δωρεάν προσωπικό αντικείμενο δεν υπάρχει ενιαίο ευρωπαϊκό όριο βάρους. Οι εταιρείες καλούνται να ορίσουν «ένα λογικό όριο».

Οι εταιρείες «υποχρεούνται να επιτρέπουν» τη μεταφορά μιας χειραποσκευής στην καμπίνα, εφόσον υπάρχει διαθέσιμος χώρος. Μπορεί η εταιρεία να αναγκαστεί, λόγω χώρου, ασφάλειας ή αλλαγής αεροσκάφους, να στείλει τη χειραποσκευή στο αμπάρι. Σε αυτή την περίπτωση δεν επιτρέπεται να χρεώσει επιπλέον τέλος.

Οι εταιρείες πρέπει επίσης να ενημερώνουν ξεκάθαρα για τα όρια διαστάσεων, βάρους και τις επιπλέον χρεώσεις. Το ίδιο ισχύει για ειδικά αντικείμενα, όπως καροτσάκια ή ειδικός εξοπλισμός. Για τις αποσκευές που παραδίδονται στο check-in δεν αλλάζει τίποτα.

Πώς αποζημιώνονται οι φθορές και οι απώλειες αποσκευών

Ο Κανονισμός 2027/97 τροποποιήθηκε ώστε να επικαιροποιηθούν οι κανόνες ευθύνης σε περίπτωση απώλειας, καθυστέρησης ή ζημιάς αποσκευών. Οι ευθύνες των εταιρειών γίνονται πλέον πιο ξεκάθαρες. Η εταιρεία είναι υπεύθυνη για καταστροφή, απώλεια ή ζημιά, εκτός αν αποδείξει ότι οφείλεται σε εγγενές ελάττωμα, κακή ποιότητα ή ελάττωμα της ίδιας της αποσκευής. Είναι υπεύθυνη μόνο αν η ζημιά προκλήθηκε από δική της υπαιτιότητα ή από υπαιτιότητα των υπαλλήλων ή αντιπροσώπων της. Ευθύνεται επίσης για τη ζημιά που προκλήθηκε από την καθυστέρηση.

Τα όρια αποζημίωσης εφαρμόζονται ανά επιβάτη και όχι ανά αποσκευή. Τα παράπονα υποβάλλονται μέσα σε 7 ημέρες από την παράδοση της αποσκευής. Σε περίπτωση καθυστέρησης η προθεσμία είναι 21 ημέρες από την ημερομηνία παράδοσης.

Οι εταιρείες υποχρεούνται να διαθέτουν φόρμα παραπόνου online και σε έντυπη μορφή, ώστε το παράπονο να κατατίθεται το συντομότερο. Πρέπει επίσης να ενημερώνουν για τη δυνατότητα ειδικής δήλωσης συμφέροντος (special declaration of interest). Με αυτήν ο επιβάτης μπορεί να αυξήσει το όριο ευθύνης, πληρώνοντας επιπλέον ποσό κατά τον έλεγχο εισιτηρίων.

Οι αλλαγές για μικρά παιδιά και άτομα με αναπηρία

Τα παιδιά κάτω των 14 ετών θα μπορούν να κάθονται δίπλα στους γονείς, κηδεμόνες ή φροντιστές τους χωρίς επιπλέον χρέωση. Το καροτσάκι του μωρού θα μπορεί να φτάνει έως την πόρτα του αεροσκάφους. Οι επιβάτες με μειωμένη κινητικότητα ή αναπηρία θα έχουν καλύτερη υποστήριξη σε καθυστέρηση ή ακύρωση πτήσης. Θα δικαιούνται επίσης πλήρη αποζημίωση για ζημιά ή απώλεια του βοηθητικού τους εξοπλισμού, χωρίς επιπλέον τέλη.

Μέχρι σήμερα, αν μια αεροπορική έχανε ή κατέστρεφε ένα αναπηρικό αμαξίδιο, αποζημίωνε τον επιβάτη με βάση το γενικό «ταβάνι» των αποσκευών, περίπου 1.600-1.700 ευρώ. Ένα αμαξίδιο όμως κοστίζει από 5.000 έως 10.000 ευρώ. Με τον νέο κανονισμό η αεροπορική υποχρεούται να καλύψει το 100% της πραγματικής αξίας αντικατάστασης ή επισκευής. Η κάλυψη δεν έχει ανώτατο όριο και ο επιβάτης δεν πληρώνει επιπλέον ασφάλεια ή τέλος στο check-in.

Σε καθυστέρηση ή ακύρωση πτήσης, τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα έχουν προτεραιότητα στην παροχή βοήθειας, όπως σίτιση, προσβάσιμο δωμάτιο ξενοδοχείου και μεταφορά. Η αεροπορική οφείλει επίσης να εξασφαλίσει ότι η εναλλακτική πτήση ή το μέσο επαναδρομολόγησης καλύπτει τις ανάγκες προσβασιμότητάς τους.

No show: Τέλος στην ακύρωση της πτήσης επιστροφής

Μέχρι σήμερα οι εταιρείες μπορούσαν να ακυρώσουν την πτήση επιστροφής, αν ο επιβάτης δεν εμφανιζόταν στην πτήση αναχώρησης ενός εισιτηρίου μετ' επιστροφής (aller retour). Με τους νέους κανόνες αυτό δεν θα επιτρέπεται.

Οι εταιρείες δεν θα έχουν επίσης το δικαίωμα να ζητούν επιπλέον χρήματα για την πτήση επιστροφής. Πρόκειται για μία από τις αλλαγές που λειτουργούν ξεκάθαρα υπέρ των επιβατών.