Ποιος θα πάρει φέτος το Νόμπελ Ειρήνης; Οι υποψήφιοι που ξεχωρίζουν, τα διλήμματα και η «σκιά» του Τραμπ

Μπορεί ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, να μην κερδίσει φέτος το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης, καθώς βρίσκεται σε πόλεμο με το Ιράν, ωστόσο η επιρροή του θα είναι αισθητή στην επιτροπή βράβευσης, που επιλέγει το πρόσωπο που θα τιμηθεί, σύμφωνα με ειδικούς.

Το περσινό βραβείο, στη Βενεζουελανή Μαρία Κορίνα Ματσάδο, ήταν μοναδικό στα 125 χρόνια ιστορίας του θεσμού, καθώς απονεμήθηκε εν μέσω επαναλαμβανόμενων πιέσεων από τον Τραμπ για να λάβει το βραβείο ο ίδιος.

Σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσει στήριξη για τις προσπάθειές της για μια δημοκρατική Βενεζουέλα, μερικές εβδομάδες αργότερα, η Ματσάδο παρέδωσε το χρυσό μετάλλιο Νόμπελ στον Τραμπ.

Φέτος, όπως αναφέρει το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων, η πενταμελής επιτροπή θα φροντίσει να επιλέξει κάποιον που μπορεί να αντέξει την πίεση από τον Τραμπ, σύμφωνα με τον Χάακον Γέρλεβ, προσωρινό διευθυντή του Ινστιτούτου Έρευνας για την Ειρήνη του Όσλο (PRIO).

«Νομίζω ότι τα περσινά γεγονότα, αναφορικά με το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης, με τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο να το δίνει στη συνέχεια στον Τραμπ, θα επηρεάσουν κάποιες από τις σκέψεις της επιτροπής», δήλωσε ο ίδιος στο Reuters.

«Μια ανησυχία, που ίσως έχει η επιτροπή, είναι το εάν η απονομή του σε κάποιον μπορεί να θέσει το πρόσωπο αυτό υπό την πίεση του Ντόναλντ Τραμπ… νομίζω ότι η επιτροπή θα εξετάσει εάν το βραβείο θα προκαλέσει περισσότερο κακό παρά καλό».

Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ένα βραβείο στον πάπα Λέοντα, στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ), στο Διεθνές Δικαστήριο, ή στη Φραντσέσκα Αλμπανέζε, την ειδική εισηγήτρια των Ηνωμένων Εθνών για τα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη, σύμφωνα με ειδικούς.

Σημειώνεται πως η ανακοίνωση του νικητή του βραβείου έχει προγραμματιστεί για τις 9 Οκτωβρίου.

Ο Λέων, ο πρώτος πάπας αμερικανικής καταγωγής, έχει δηλώσει ότι θα συνεχίσει να μιλά κατά του πολέμου, αφότου ο πρόεδρος τον χαρακτήρισε «αδύναμο» επειδή επέκρινε την αμερικανική σύγκρουση με το Ιράν.

Η εγκύκλιος του πάπα για την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ/ΑΙ), η στάση του υπέρ του διαλόγου και της ειρηνικής επίλυσης συγκρούσεων, το κάλεσμά του για σεβασμό των μεταναστών και το ανθρωπιστικό του έργο θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν μια τέτοια βράβευση.

«Ο πάπας είναι περισσότερο από μια θρησκευτική προσωπικότητα. Έχει αναδειχθεί σε κορυφαίο πνευματικό ταγό», δήλωσε στο Reuters ο Καρίμ Χάγκαγκ, διευθυντής του Διεθνούς Ινστιτούτου Έρευνας για την Ειρήνη στη Στοκχόλμη.

Η Ιταλίδα Αλμπανέζε, στο μεταξύ, δέχεται πυρά από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για την κριτική της για τον τρόπο που το Ισραήλ διεξάγει τον πόλεμό του κατά της Χαμάς στη Γάζα και την κατοχή της Δυτικής Όχθης.

Τα γεγονότα της προηγούμενης χρονιάς θα μπορούσαν να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα στην επιτροπή: να κάνει μια ασφαλή, μη αμφιλεγόμενη επιλογή που θα θεωρηθεί λιγότερο ανταγωνιστική προς τον Τραμπ, ο οποίος κατηγόρησε τη Νορβηγία, τη χώρα όπου λαμβάνεται η απόφαση για το βραβείο, για τη μη απονομή βραβείου στο πρόσωπό του την τελευταία φορά.

Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει αναγνώριση για τους Πυρήνες Άμεσης Επέμβασης (ERR) του Σουδάν, ένα δίκτυο Σουδανών εθελοντών που προσφέρουν βοήθεια στη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, ή για τη μη κυβερνητική οργάνωση Save the Children που βοηθά παιδιά σε συγκρούσεις.

Ωστόσο, η επιτροπή θα βρεθεί στο επίκεντρο της προσοχής για το εάν θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις του Τραμπ προς τη διεθνή τάξη, την οποία η ίδια η επιτροπή θεωρεί σημαντική, δήλωσε ο Όιβεν Στένερσεν, ιστορικός που έχει γράψει για το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.

«Έχουν μια κάποια πίεση… να είναι αυστηροί απέναντι στον Τραμπ», δήλωσε στο Reuters. «Σε αυτή τη σοβαρή διεθνή συγκυρία, αυτή η χρονιά απαιτεί ένα Βραβείο Ειρήνης που θα υπερασπίζεται τη φιλελεύθερη δημοκρατία, το διεθνές δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα».

Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει απονομή του βραβείου στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ / ICC) σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσινγκτον ετοιμάζει σαρωτικές κυρώσεις σε βάρος του δικαστηρίου, σύμφωνα με πηγές, ενώ ένα βραβείο στο Διεθνές Δικαστήριο του ΟΗΕ (ICJ) που εδρεύει στη Χάγη, θα έδειχνε στήριξη στον σεβασμό της κυριαρχίας των κρατών και την ειρηνική επίλυση των διαφορών.

Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να έχει προταθεί από τους ηγέτες της Καμπότζης, του Ισραήλ και του Πακιστάν, αλλά οι πιθανότητές του είναι «αρκετά χαμηλές», σύμφωνα με τον Γέρλεβ.