Το χρονοδιάγραμμα πλέον φαίνεται να χωρίζεται σε δύο φάσεις: πρώτα το πετρέλαιο κίνησης και στη συνέχεια το πετρέλαιο θέρμανσης και το αυξημένο επίδομα θέρμανσης.

Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, οι ανακοινώσεις για το πετρέλαιο κίνησης τοποθετούνται κατά πάσα πιθανότητα στις αρχές της επόμενης εβδομάδας, ενώ για το πετρέλαιο θέρμανσης η κυβέρνηση επιχειρεί να φτάσει όσο το δυνατόν πιο κοντά στην 15η Οκτωβρίου, ημερομηνία έναρξης της διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης.

Ο λόγος δεν είναι μόνο διαδικαστικός. Είναι κυρίως οικονομικός: μέχρι τότε το οικονομικό επιτελείο θέλει να έχει όσο το δυνατόν καθαρότερη εικόνα για την πορεία των διεθνών τιμών του πετρελαίου, ώστε η κρατική παρέμβαση να υπολογιστεί πάνω σε πραγματικά δεδομένα και όχι σε μια προσωρινή εικόνα των αγορών.

Λογικά οι ανακοινώσεις θα γίνουν άμα τη επιστροφή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη από τις ΗΠΑ.

Πρώτο βήμα το πετρέλαιο κίνησης

Το πρώτο κομμάτι του πακέτου που φαίνεται να μπορεί να ανακοινωθεί είναι η παρέμβαση στο πετρέλαιο κίνησης.

Η κυβέρνηση έχει ήδη προαναγγείλει συνέχιση της στήριξης και για τον Οκτώβριο, ενώ το μοντέλο που βρίσκεται στο τραπέζι προβλέπει συνδυασμό κρατικής επιδότησης και συμμετοχής των διυλιστηρίων.

Στα σενάρια που έχουν δημοσιοποιηθεί περιλαμβάνεται συνολική παρέμβαση έως και 15 λεπτά το λίτρο, με περίπου 10 λεπτά κρατικής επιδότησης και 5 λεπτά συμμετοχής των διυλιστηρίων. Το τελικό ποσό, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από την εικόνα της αγοράς και τις τελικές αποφάσεις της κυβέρνησης.

Οι σχετικές ανακοινώσεις αναμένονται στις αρχές της επόμενης εβδομάδας, καθώς ο σχεδιασμός για το ντίζελ θεωρείται πιο ώριμος.

Το μεγάλο παζάρι για το πετρέλαιο θέρμανσης

Το πιο δύσκολο κομμάτι είναι το πετρέλαιο θέρμανσης.

Η διάθεσή του ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου και η κυβέρνηση έχει θέσει ως πολιτικό και οικονομικό στόχο η τιμή εκκίνησης να διαμορφωθεί χαμηλότερα από τα 1,75 ευρώ το λίτρο. Ο πρωθυπουργός έχει προαναγγείλει εθνική παρέμβαση, ενώ έχει καταστήσει σαφές ότι στη στήριξη θα πρέπει να συμμετάσχουν και τα διυλιστήρια.

Αυτό ακριβώς είναι και ένα από τα σημεία που καθυστερούν την οριστικοποίηση του πακέτου.

Βρίσκεται σε εξέλιξη διαβούλευση με τα διυλιστήρια προκειμένου να υπάρξει συμμετοχή τους στο κόστος της παρέμβασης. Η κυβέρνηση θέλει να περιορίσει το ποσό που θα χρειαστεί να καλυφθεί από τον κρατικό προϋπολογισμό, αλλά ταυτόχρονα να πετύχει μια τιμή στην αντλία που να είναι αισθητά χαμηλότερη από αυτή που θα προέκυπτε χωρίς παρέμβαση.

Οι συζητήσεις αυτές αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή η διεθνής τιμή του πετρελαίου παραμένει ο βασικός αστάθμητος παράγοντας.

Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, προανήγγειλε ανακοινώσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης έως το τέλος του μήνα, εν αναμονή της πορείας των διεθνών τιμών.

Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, μιλώντας στην εκπομπή «LiveNow» της ΕΡΤ, αναφέρθηκε στα μέτρα για τα καύσιμα, στις προτάσεις για τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, καθώς και στον κυβερνητικό σχεδιασμό για το στεγαστικό και τη χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Ο αναπληρωτής υπουργός προανήγγειλε ανακοινώσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης έως το τέλος του μήνα, παρουσίασε τα βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος «Σπίτι μου 3», το οποίο εκτιμάται ότι θα καλύψει περίπου 15.000 οικογένειες, και γνωστοποίησε τον σχεδιασμό για νέα δάνεια ύψους 5 δις. ευρώ προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Όπως ανέφερε ο κ. Παπαθανάσης, η τιμή του βαρελιού υποχώρησε κάτω από τα 100 δολάρια, ενώ προηγουμένως είχε φτάσει περίπου τα 108 δολάρια.

«Θα περιμένουμε να δούμε πώς εξελίσσονται οι διεθνείς αγορές», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι οι συνθήκες παραμένουν ευμετάβλητες.

Γιατί η κυβέρνηση «κοιτάζει» την 15η Οκτωβρίου

Το οικονομικό επιτελείο δεν θέλει να ανακοινώσει από τώρα ένα οριστικό πακέτο για το πετρέλαιο θέρμανσης και στη συνέχεια να βρεθεί αντιμέτωπο με νέα μεγάλη μεταβολή των διεθνών τιμών.

Με άλλα λόγια, όσο πλησιάζει η 15η Οκτωβρίου, τόσο καλύτερη εικόνα θα υπάρχει για το κόστος με το οποίο θα ξεκινήσει η νέα περίοδος διάθεσης.

Τα σημερινά δεδομένα δείχνουν ότι χωρίς πρόσθετη παρέμβαση η τιμή θα μπορούσε να κινηθεί κοντά ή ακόμη και πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο. Γι' αυτό και ο στόχος των 1,75 ευρώ απαιτεί συνδυασμό κρατικής επιδότησης και συμμετοχής των διυλιστηρίων.

Η κυβέρνηση, επομένως, έχει έναν διπλό στόχο: να γνωρίζει την πραγματική διεθνή τιμή όσο το δυνατόν πιο κοντά στην έναρξη της περιόδου και ταυτόχρονα να έχει κλείσει τη συμφωνία με τα διυλιστήρια.

Αυξημένο και το επίδομα θέρμανσης

Παράλληλα με την τιμή του πετρελαίου, στο τραπέζι βρίσκεται και η αύξηση του επιδόματος θέρμανσης.

Ο σχεδιασμός προβλέπει οριζόντια ενίσχυση, περίπου 20%, για περίπου 1,17 εκατομμύρια νοικοκυριά. Τα ποσά που εξετάζονται κινούνται από περίπου 120 ευρώ έως 960 ευρώ, ενώ στις περιοχές με τους υψηλότερους κλιματικούς συντελεστές η ενίσχυση μπορεί να φτάσει έως περίπου 1.440 ευρώ. Πρόκειται, όμως, για τον επικρατέστερο σχεδιασμό και όχι ακόμη για την οριστική υπουργική απόφαση.

Τα βασικά εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια δεν αναμένεται να αλλάξουν. Έτσι, η φετινή παρέμβαση αφορά κυρίως το ύψος της ενίσχυσης και όχι τη σημαντική διεύρυνση της βάσης των δικαιούχων.

Το «πακέτο» έχει τρεις διαφορετικούς λογαριασμούς

Στην πραγματικότητα, η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει πάνω σε τρία διαφορετικά μέτωπα.

Πρώτον, να μειώσει το κόστος του πετρελαίου κίνησης για επαγγελματίες και επιχειρήσεις.

Δεύτερον, να κρατήσει όσο γίνεται χαμηλότερα την τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης.

Και τρίτον, να αυξήσει το επίδομα θέρμανσης ώστε να ενισχυθούν τα νοικοκυριά που θα αντιμετωπίσουν υψηλότερο ενεργειακό κόστος τον χειμώνα.

Το συνολικό κόστος δεν μπορεί να είναι απεριόριστο. Γι' αυτό και η συμμετοχή των διυλιστηρίων αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τον τελικό σχεδιασμό. Οι τελευταίες πληροφορίες κάνουν λόγο για τουλάχιστον 100 εκατ. ευρώ από τις δημοσιονομικές εφεδρείες, ενώ η τελική επιβάρυνση θα εξαρτηθεί και από τη συμμετοχή των επιχειρήσεων του κλάδου.

Οι ημερομηνίες που πρέπει να κρατήσουν οι καταναλωτές

Το πιθανότερο χρονοδιάγραμμα, με βάση τα σημερινά δεδομένα, είναι το εξής:

Αρχές επόμενης εβδομάδας: ανακοινώσεις για το πετρέλαιο κίνησης και την παράταση της σχετικής στήριξης για τον Οκτώβριο.

Έως τις 15 Οκτωβρίου: οριστικοποίηση της παρέμβασης στο πετρέλαιο θέρμανσης και του αυξημένου επιδόματος.

15 Οκτωβρίου: έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης με την τιμή εκκίνησης να αποτελεί το πρώτο μεγάλο τεστ της κυβερνητικής παρέμβασης.

Η τελική απόφαση για το επίδομα αναμένεται να ξεκαθαρίσει ακριβώς τα ποσά, τους δικαιούχους και τον τρόπο καταβολής.

Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο πόσο θα αυξηθεί το επίδομα. Είναι πόσο θα κοστίζει τελικά η θέρμανση στο νοικοκυριό.

Γιατί ένα αυξημένο επίδομα μπορεί να απορροφηθεί γρήγορα εάν η τιμή του πετρελαίου ξεφύγει. Αντίθετα, μια χαμηλότερη τιμή στην αντλία, σε συνδυασμό με την αυξημένη ενίσχυση, μπορεί να περιορίσει σημαντικά την επιβάρυνση.

Γι' αυτό και οι επόμενες ημέρες είναι κρίσιμες. Η κυβέρνηση θέλει πρώτα να κλείσει το μέτωπο του ντίζελ και παράλληλα να συνεχίσει τη διαπραγμάτευση με τα διυλιστήρια, περιμένοντας ταυτόχρονα να ξεκαθαρίσει περισσότερο η διεθνής εικόνα του πετρελαίου.

Το αποτέλεσμα αυτής της εξίσωσης θα καθορίσει τελικά πόσο θα πληρώνουν οι καταναλωτές στην αντλία και πόσα χρήματα θα επιστρέφει το κράτος στα νοικοκυριά μέσω του επιδόματος θέρμανσης.