Οι ανδρικές κάλτσες, από την αρχαιότητα, αποτελούν ένα βασικό στοιχείο της καθημερινότητάς μας. Ένα σημαντικό συμπλήρωμα του ρουχισμού αλλά και της προσωπικής μας υγιεινής, ίσως το ίδιο σημαντικό με τα εσώρουχα, άλλωστε και αυτές είναι από τα πρώτα πράγματα που φοράμε το πρωί και από τα τελευταία που βγάζουμε το βράδι.

Οι περισσότεροι όμως επιμένουμε να τις αντιμετωπίζουμε σαν ένα αξεσουάρ και λίγη σημασία δίνουμε όταν πρόκειται να αγοράσουμε κάλτσες, ιδιαίτερα ανδρικές κάλτσες.

Μια καλή ανδρική κάλτσα εκτός από την όποια στυλιστική της αξία έχει και μια πολύ σοβαρή αποστολή. Να διατηρεί το πόδι σε σταθερές θερμοκρασίες (ζεστό το χειμώνα και δροσερό το καλοκαίρι), να παρέχει άνεση και ευκολία στο περπάτημα και τέλος να το προφυλάσσει από μικρόβια, μύκητες και κακοσμία κατά την πολύωρη επαφή του με το παπούτσι.

Ποια είναι αυτά τα στοιχεία όμως που κάνουν μια κάλτσα καλύτερη από μια άλλη;

Πόση σημασία έχουν ο πρώτες ύλες που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή τους και πόσο σημαντική είναι η επεξεργασία που έχουν υποστεί αλλά και ο τρόπος πλέξης τους;

Ο Γρηγόρης Πουρνάρας, Διευθύνων Σύμβουλος της ομώνυμης καλτσοβιομηχανίας, μας αποκαλύπτει όλα τα μυστικά που πρέπει να γνωρίζουμε για να προστατεύσουμε τα πόδια μας αλλά και την τσέπη μας.

Οι πρώτες ύλες

Οι βασικές πρώτες ύλες για την παραγωγή μιας κάλτσας είναι συνήθως βαμβάκι, μαλλί, νάϋλον, ακρυλικό, πολυεστέρας ενώ για μια πιο μαλακή υφή στο τελικό προϊόν χρησιμοποιούνται υλικά όπως μετάξι, λινό και κασμίρι.

Στην αγορά κυκλοφορούν πάρα πολλές κάλτσες που είναι πλεγμένες από «αναγεννημένο» βαμβάκι το οποίο, εισάγεται κυρίως από την Τουρκία και προέρχεται από πεταμένα υφάσματα ή ρετάλια. Αυτό σημαίνει πως καθημερινά φέρνουμε τα πόδια μας σε πολύωρη επαφή με ανακυκλωμένα υλικά των οποίων η αρχική προέλευση και χρήση είναι άγνωστες.

Σαν γενικό κανόνα θα πρέπει να έχουμε πως η καλή κάλτσα είναι από 100% βαμβάκι και ιδανικά μερσεριζέ (mercerised cotton). Το μερσεριζέ βαμβάκι είναι δίκλωνο επεξεργασμένο με πολλαπλάσια αντοχή στην χρήση , σε σχέση και με το μη επεξεργασμένο μονόκλωνο βαμβάκι (η σχέση είναι  τουλάχιστον 3 προς 1) και  δεν μπαίνει στο πλυντήριο.

Τα καλύτερα βαμβακερά νήματα για κάλτσες προέρχονται από μια συγκεκριμένη περιοχή στην Αίγυπτο που οι κλιματολογικές συνθήκες είναι ιδανικές για την καλλιέργεια βαμβακιού από το οποίο προκύπτουν τα λεγόμενα «μακύινα» νήματα.

Επειδή από τη φύση του βαμβάκι σαν υλικό δεν είναι ελαστικό οι βαμβακερές κάλτσες από μερσεριζέ πλέκονται με 2 δίκλωνα βαμβακερά νήματα, αντί ενός, ώστε να επιτυγχάνεται η αναγκαία ελαστικότητα στην κάλτσα χωρίς την προσθήκη κάποιο συνθετικού υλικού όπως το νάϋλον ή τον πολυεστέρα. Η μέθοδος αυτής της πλέξης ονομάζεται multifilum knitting system και σκόπιμο θα είναι να την συμπεριλάβουμε στις προδιαγραφές των αγορών μας όταν θέλουμε μια πραγματικά ποιοτική κάλτσα.

Η επιλογή της σωστής κάλτσας με την αφή

Επικρατεί η άποψη πως όσο πιο μαλακή, στην αφή, είναι μια κάλτσα τόσο καλύτερη είναι.

Αυτό δεν είναι απόλυτα σωστό! Συνήθως οι πιο μαλακές κάλτσες είναι πλεγμένες με μονόκλωνα νήματα μη επεξεργασμένα, που χνουδιάζουν εύκολα και συνήθως μαζεύουν όταν πλυθούν στο πλυντήριο. Επιπλέον, οι κάλτσες από μονόκλωνο νήμα περιέχουν νάϋλον ή λίκρα προκειμένου να διατηρείται μια ελαστικότητα και να μπορέσουν να ξαναφορεθούν ύστερα και από το πλύσιμο. Τα υλικά αυτά, όμως, δεν είναι φιλικά προς το δέρμα και με την πολύωρη χρήση, σε πολλούς. προκαλούν αλλεργίες και φαγούρα.

Ιδιαίτερα τις κάλτσες που περιέχουν 25%-30% πολυεστέρα πρέπει να τις αποφεύγουμε γιατί το συγκεκριμένο υλικό αφαιρεί μεγάλο μέρος της δυνατότητας της κάλτσας να απορροφήσει τον ιδρώτα με αποτέλεσμα να ιδρώνουν τα πόδια από τα 10 πρώτα μόλις λεπτά που τις φοράμε, ιδιαίτερα τις ζεστές ημέρες του χρόνου με όλες τις δυσάρεστες συνέπειες που έχει αυτό για τα πόδια μας. Δυστυχώς είναι πολλές οι περιπτώσεις που δεν αναγράφεται το ποσοστό συμμετοχής του συγκεκριμένου υλικού στην ετικέτα της κάλτσας και γιΆαυτό θα πρέπει να είμαστε πολύ συγκεκριμένοι στην απαίτησή μας στο κατάστημα για τα υλικά που θέλουμε να έχει η κάλτσα που θα αγοράσουμε.

Σε πολλές περιπτώσεις και κυρίως στις αθλητικές κάλτσες, τύπου πετσετέ, για να είναι χαμηλότερο το κόστος παραγωγής τους, βάφονται μετά και την πλέξη με αποτέλεσμα και να είναι εμφανής η ανομοιομορφία στο χρωματισμό της κάλτσας με σκιές στη βαφή αλλά και να δημιουργούνται χνούδια πριν τις πλύνουμε ή και ακόμη πριν τις φορέσουμε.   

 Οι καλύτερες κάλτσες είναι αυτές που είναι γυαλιστερές αλλά και λίγο πιο «άγριες» στην υφή τους γιατί είναι πλεγμένες με δίκλωνα νήματα που έχουν επεξεργαστεί σωστά έτσι ώστε να μπορούν να πλεχτούν σωστά και να έχουν μεγάλη αντοχή στη χρήση και το χρόνο.

Κάλτσες Παντός Καιρού

Το Χειμώνα είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούμε κάλτσες 100% βαμβακερές πυκνής πλέξης και όχι μάλλινες. Το μαλλί, σαν ζωική ίνα περιέχει πολλαπλάσια βακτηρίδια σε σχέση με το βαμβάκι κι έτσι εξηγείται και η φαγούρα που μας πιάνει όταν φοράμε μάλλινες κάλτσες για πολλές ώρες. Η επιλογή της μάλλινης κάλτσας θα πρέπει να γίνεται όταν μόνο όταν κάνει πάρα πολύ κρύο.

100% βαμβακερές κάλτσες προτείνονται και για το καλοκαίρι, ιδανικά αντι-ιδρωτικές, προκειμένου να περιοριστεί στο ελάχιστο ο ιδρώτας στα πόδια ο οποίος ευνοεί την εμφάνιση βακτηριδίων και μυκητιάσεων.

Το λάστιχο στην Κάλτσα

Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίνεται στο λάστιχο της κάλτσας το οποίο θα πρέπει να είναι μαλακό κι ελαστικό έτσι ώστε να μην αφήνει σημάδια στο πόδι μας. Ιδιαίτερα το καλοκαίρι που λόγω ζέστης υπάρχει ένα ελαφρύ, φυσιολογικό, πρήξιμο το λάστιχο θα πρέπει να είναι τέτοιας ελαστικότητας ώστε να προσαρμόζεται σε αυτή τη μεταβολή χωρίς να μας πιέζει.

Στις χαμηλότερης ποιότητας κάλτσες, στο λάστιχο, χρησιμοποιείται κυρίως καουτσούκ, ένα υλικό πολύ ευαίσθητο στο πλύσιμο αλλά και στις καιρικές συνθήκες και ιδιαίτερα στον ήλιο και στην υγρασία. Για αυτό και σε πολλές κάλτσες τα λάστιχα είναι ήδη ταλαιπωρημένα ή και χαλασμένα πριν ακόμη τις φορέσουμε.

Σε κάθε περίπτωση πάντως θα πρέπει να προσέχουμε, εάν σιδερώνουμε τις κάλτσες να μην σιδερώνουμε και το λάστιχο γιατί αυτός είναι ο πιο εύκολος τρόπος να το καταστρέψουμε.      

Η σημασία της πλέξης

Σημαντικός παράγοντας για την ποιότητα και την αντοχή της κάλτσας είναι και ο τρόπος πλέξης της. 90% των ανδρικών καλτσών σε όλο τον κόσμο κατασκευάζονται από μηχανές που διαθέτουν από 120 μέχρι 200 βελόνες για το πλέξιμό τους. Όσες περισσότερες βελόνες χρησιμοποιούνται για την πλέξη της κάλτσας τόσο πιο ποιοτική και ανθεκτική γίνεται η κάλτσα. Η πλέξη με 220-260 βελόνες διασφαλίζει μεγαλύτερη αντοχή της κάλτσας και καλύτερη εφαρμογή στο πόδι για περισσότερο χρόνο.

Οι κάλτσες που είναι πλεγμένες με πάνω από 200 βελόνες δεν ξεχειλώνουν και δεν «χάνουν» τη φόρμα του ακόμη και μετά από πολύ καιρό χρήσης και πλυσιμάτων ενώ παραμένουν σταθερές επάνω στο πόδι ακόμη και μετά από πολύωρο περπάτημα.

Στην Ελληνική αγορά η μόνη Εταιρία που χρησιμοποιεί από 220 – 260 βελόνες, για την πλέξη των καλτσών που παράγει, είναι η ELVIAC και οι γνωστές κάλτσες Πουρνάρα.

Ένα ακόμη στοιχείο που διαχωρίζει τις ανώτερες ποιοτικά κάλτσες από τις υπόλοιπες είναι η δυνατότητα πλυσίματός τους σε υψηλές θερμοκρασίες. Οι περισσότερες κάλτσες δεν αντέχουν να πλυθούν σε πάνω από 40^ο. Μια καλή κάλτσα θα πρέπει να μπορεί να πλυθεί στους 60^ο ή και στους 90^ο  χωρίς να χάσει τη φόρμα της ή να ξεβάψει. Οι κάλτσες που χρησιμοποιούν τα νέας τεχνολογίας ελαστικά νήματα τύπου Lycra αντέχουν πλύσιμο και στους 90^ο χωρίς κανένα πρόβλημα. 

Η παγίδα της φτηνής κάλτσας

Τέλος, για πολλούς, επικρατεί η άποψη πως το νΆ αγοράζεις φθηνότερες κάλτσες συμφέρει περισσότερο αφού η κάλτσα είναι κάτι το αναλώσιμο και γρήγορα θα την αντικαταστήσεις. Αυτό όμως είναι ένας μύθος αφού, αφενός, η φθηνότερη κάλτσα θα είναι σίγουρα χαμηλότερης ποιότητας από άποψη υλικών και κατασκευής, άρα δεν βοηθάει ούτε στην άνεση ούτε στην υγιεινή των ποδιών μας, αφετέρου εάν αναλογιστούμε πως μια ποιοτική κάλτσα έχει τουλάχιστον 5 φορές μεγαλύτερη ζωή όσον αφορά στην αντοχή και την εμφάνισή της, η αναλογία αυτή δεν αντιστοιχεί και στη διαφορά τιμής μεταξύ της φθηνής και της ποιοτικής κάλτσας.

Δεν είναι τυχαίο πάντως το γεγονός πως όσοι αποφασίζουν να δουν το θέμα της κάλτσας λίγο πιο σοβαρά μετά δεν «ξαναγυρνάνε πίσω».