Από το στούντιο στην ομογένεια: πώς η μεταγλώττιση με τεχνητή νοημοσύνη ταξιδεύει το ελληνικό ραδιόφωνο και τα podcast

Οι ραδιοφωνικές εκπομπές και τα video podcast έχουν ακροατές σε όλο τον κόσμο. Η αυτόματη μεταγλώττιση ανοίγει τον δρόμο και για όσους δεν μιλούν ελληνικά.
Το ελληνικό ραδιόφωνο ακούγεται πια παντού. Από τη Μελβούρνη και το Τορόντο μέχρι το Μόναχο και τη Νέα Υόρκη, οι ομογενείς συντονίζονται με σταθμούς της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και της επαρχίας μέσα από το internet. Για πολλούς, είναι ο πιο άμεσος τρόπος να μείνουν κοντά στη γλώσσα, στη μουσική και στην καθημερινότητα της πατρίδας.
Υπάρχει όμως ένα κοινό που μένει συχνά απ' έξω: τα παιδιά και τα εγγόνια των ομογενών, που μεγάλωσαν σε άλλη χώρα και καταλαβαίνουν τα ελληνικά λιγότερο καλά απ' όσο θα ήθελαν. Και, φυσικά, οι ξένοι που αγαπούν την Ελλάδα και θα ήθελαν να ακούσουν μια συνέντευξη ή ένα αφιέρωμα στη γλώσσα τους.
Το ραδιόφωνο βγαίνει από τον ήχο
Τα τελευταία χρόνια, πολλές ραδιοφωνικές εκπομπές έχουν και βιντεοσκοπημένη εκδοχή. Οι συνεντεύξεις καλεσμένων ανεβαίνουν στο YouTube, τα podcast γίνονται video podcast και τα πιο ενδιαφέροντα αποσπάσματα κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αυτό σημαίνει ότι το περιεχόμενο ενός σταθμού μπορεί πλέον να φτάσει σε κοινό που δεν τον άκουγε ποτέ στα FM.
Το εμπόδιο, ωστόσο, παραμένει η γλώσσα. Οι υπότιτλοι βοηθούν, αλλά δεν είναι πάντα πρακτικοί, ειδικά όταν κάποιος ακούει στο αυτοκίνητο ή ενώ κάνει κάτι άλλο.
Τι αλλάζει με τη μεταγλώττιση από τεχνητή νοημοσύνη
Εδώ μπαίνει στο παιχνίδι η αυτόματη μεταγλώττιση του Adobe Firefly, μέσα από τη λειτουργία Translate Video. Σύμφωνα με την Adobe, το εργαλείο μεταφράζει τον προφορικό λόγο σε άλλη γλώσσα και διατηρεί τη φωνή του αρχικού ομιλητή. Υποστηρίζει τόσο βίντεο όσο και αρχεία ήχου, όπως podcast, audiobook και εκφωνήσεις, και λειτουργεί μέσα από το web.
Η σελίδα του εργαλείου αναφέρει περισσότερες από 15 γλώσσες, ανάμεσά τους αγγλικά, γερμανικά, ιταλικά, γαλλικά, ισπανικά, πορτογαλικά, ολλανδικά και σουηδικά, δηλαδή τις γλώσσες πολλών χωρών όπου ζουν μεγάλες ελληνικές κοινότητες. Κάθε μεταγλώττιση συνοδεύεται αυτόματα από μεταγραφή, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για υπότιτλους.
Η διαδικασία είναι απλή: συνδέεστε στο Firefly, επιλέγετε «Generate Video» και μετά «Translate Video», ανεβάζετε το αρχείο, διαλέγετε γλώσσες και πατάτε «Generate». Τα αποτελέσματα εμφανίζονται στην ενότητα «Your Media», όπου μπορείτε να τα ακούσετε, να τα κατεβάσετε και να τα μοιραστείτε.
Οι περιορισμοί που πρέπει να ξέρει ένας παραγωγός
Υπάρχουν μερικά όρια. Το αρχείο πρέπει να έχει τουλάχιστον πέντε συνεχόμενα δευτερόλεπτα ομιλίας από έναν ομιλητή και να μην ξεπερνά τα πέντε λεπτά. Αυτό σημαίνει ότι μια ολόκληρη τρίωρη εκπομπή δεν «περνά» μονομιάς. Είναι όμως ιδανικό για αποσπάσματα: την καλύτερη στιγμή μιας συνέντευξης, ένα σύντομο αφιέρωμα σε έναν καλλιτέχνη, ένα μήνυμα προς τους ακροατές του εξωτερικού.
Ο συγχρονισμός χειλιών (lip sync), όταν υπάρχει εικόνα, διατίθεται μόνο σε χρήστες επιλεγμένων επιχειρηματικών προγραμμάτων Creative Cloud. Για τους περισσότερους, η μεταγλώττιση θα αφορά τον ήχο.
Ιδέες για σταθμούς και παραγωγούς
Ένας σταθμός θα μπορούσε να ετοιμάζει κάθε εβδομάδα ένα σύντομο αγγλόφωνο απόσπασμα με τις καλύτερες στιγμές του προγράμματος, για τους ακροατές της ομογένειας. Ένας παραγωγός μουσικής εκπομπής θα μπορούσε να μεταγλωττίσει τη σύντομη εισαγωγή του σε ένα αφιέρωμα στο ρεμπέτικο ή στο έντεχνο, ώστε να την καταλαβαίνει και ένας ξένος ακροατής. Ένα podcast για την ελληνική κουζίνα ή την ιστορία θα μπορούσε να αποκτήσει γερμανική ή ιταλική εκδοχή για τα social media.
Η μεγάλη διαφορά είναι ότι ακούγεται η ίδια φωνή. Ο ακροατής δεν ακούει έναν άγνωστο εκφωνητή αλλά τον παραγωγό που γνωρίζει, κάτι που για τη σχέση ενός ραδιοφώνου με το κοινό του έχει τεράστια αξία.
Για έναν σταθμό που θέλει να δοκιμάσει την ιδέα, ο καλύτερος τρόπος είναι να ξεκινήσει μικρά. Ένα απόσπασμα την εβδομάδα, σε μία γλώσσα, μοιρασμένο στα κανάλια όπου ήδη βρίσκονται οι ακροατές του εξωτερικού. Αν η ανταπόκριση είναι καλή, η εμπειρία δείχνει ποιες εκπομπές και ποιες γλώσσες αξίζει να επεκταθούν.
Χρήσιμο είναι επίσης να ακούνε τα πρώτα αποτελέσματα άνθρωποι που μιλούν τη γλώσσα-στόχο, ιδανικά ακροατές από την ίδια την ομογένεια. Θα επισημάνουν αμέσως αν κάτι ακούγεται αφύσικο ή αν ένας όρος χρειάζεται διαφορετική απόδοση.
Δεοντολογία και διαφάνεια
Όπως κάθε εργαλείο που αναπαράγει φωνή, έτσι κι αυτό χρειάζεται υπεύθυνη χρήση. Μεταγλωττίζουμε μόνο φωνές για τις οποίες έχουμε τη συναίνεση των ομιλητών, ενημερώνουμε το κοινό ότι το απόσπασμα έχει μεταγλωττιστεί με τεχνητή νοημοσύνη και ελέγχουμε τη μετάφραση πριν από τη δημοσίευση. Για τους σταθμούς, οι γενικές αρχές που ισχύουν για το ραδιοτηλεοπτικό περιεχόμενο, και που εποπτεύει το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, δεν παύουν να ισχύουν επειδή άλλαξε το εργαλείο.
Με αυτούς τους κανόνες, η τεχνολογία μπορεί να κάνει το ελληνικό ραδιόφωνο πιο ανοιχτό από ποτέ, φέρνοντας την Ελλάδα πιο κοντά στους Έλληνες του εξωτερικού και σε όλους όσοι θέλουν να τη γνωρίσουν.
Πηγή: e-radio.gr

