«Ανασταίνεται» το Ντόντο; Το επιστημονικό άλμα που φέρνει ξανά στη ζωή το εξαφανισμένο πτηνό

Το ντόντο δεν επέστρεψε ακόμη, όμως η Colossal Biosciences υποστηρίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη την έφερε πιο κοντά στην αναβίωσή του, εντοπίζοντας περισσότερα από 2.300 τμήματα ρυθμιστικού DNA.

Το ντόντο δεν έχει επιστρέψει από τους νεκρούς και η αναβίωσή του παραμένει ένας μακροπρόθεσμος επιστημονικός στόχος. Επιστήμονες της βιοτεχνολογικής εταιρείας Colossal Biosciences στις ΗΠΑ υποστηρίζουν πάντως ότι έκαναν σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης εντόπισαν χιλιάδες γενετικά στοιχεία που συνδέονται με τα χαρακτηριστικά του πτηνού και δημιούργησαν έναν «οδικό χάρτη» για πιθανή αναπαραγωγή ορισμένων από αυτά.

Σύμφωνα με την εταιρεία, το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης εντόπισε περισσότερα από 2.300 τμήματα ρυθμιστικού DNA που σχετίζονται με χαρακτηριστικά του κρανίου και του ράμφους του ντόντο. Στόχος είναι να εξεταστεί αν τα γενετικά αυτά στοιχεία μπορούν να αναδημιουργήσουν ορισμένα από τα πιο αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά του εξαφανισμένου πτηνού. Η προσπάθεια βασίζεται στο γενετικό υλικό του πλησιέστερου εν ζωή συγγενή του, του περιστεριού Νικόμπαρ.

Γιατί η αναβίωση του ντόντο είναι και υπολογιστική πρόκληση;

Ο διευθύνων σύμβουλος και συνιδρυτής της Colossal, Μπεν Λαμ (Ben Lam), δήλωσε ότι η επαναφορά εξαφανισμένων ειδών δεν αποτελεί μόνο βιολογική, αλλά και υπολογιστική πρόκληση. Όπως εξήγησε, επειδή έχουν διασωθεί ελάχιστα γονιδιώματα ντόντο, οι επιστήμονες δεν μπορούν να βασιστούν στις ίδιες συγκρίσεις που είναι διαθέσιμες για πολλά σημερινά είδη.

Breakthrough in dodo de-extinction. Bringing back the dodo is like rebuilding a lost hit from a few scratchy records. The tricky part? The arrangement, aka regulatory DNA. GenoMorph studies living birds to learn how it works. Swipe to learn more. (1/10) https://t.co/LcVCrK5gDK

— Colossal Biosciences® (@colossal) October 14, 2026

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα νέο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης με την ονομασία GenoMorph. Με αυτό ανέλυσαν γενετικές πληροφορίες από ζωντανά είδη πουλιών και τις συνδύασαν με λεπτομερείς μετρήσεις του κρανίου και του ράμφους τους.

Τι ανακάλυψε το GenoMorph για το ράμφος του ντόντο;

Οι επιστήμονες δημιούργησαν έναν χάρτη ρυθμιστικού DNA των πτηνών, αξιοποιώντας εκατοντάδες δείγματα από κοτόπουλα, ορτύκια, πάπιες και περιστέρια σε διαφορετικά στάδια της εμβρυϊκής ανάπτυξης. Στη συνέχεια συνδύασαν τα δεδομένα με γενετικές πληροφορίες και σαρώσεις από περισσότερα από 70 είδη πτηνών, μεταξύ των οποίων και το περιστέρι Νικόμπαρ.

Το σύστημα εντόπισε 653 πιθανά ρυθμιστικά στοιχεία που σχετίζονται με το μέγεθος του ράμφους και άλλα 1.698 που συνδέονται με το πάχος και το πλάτος του.

Το ρυθμιστικό DNA διαφέρει από τα γονίδια που περιέχουν τις βασικές οδηγίες για την ανάπτυξη ενός οργανισμού. Λειτουργεί περισσότερο σαν ένα σύνολο διακοπτών που ελέγχουν πότε και σε ποιο σημείο ενεργοποιούνται συγκεκριμένες γενετικές οδηγίες κατά την ανάπτυξη.

Πόσο κοντά είναι πραγματικά η επιστροφή του ντόντο;

Οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ακόμη πως τα συγκεκριμένα στοιχεία προκαλούν τα χαρακτηριστικά που εξετάζονται. Θα πρέπει πρώτα να δοκιμαστούν πειραματικά και ενδεχομένως να τροποποιηθούν σε ζωντανά πτηνά.

Η εταιρεία ανακοίνωσε επίσης ότι αύξησε την αποικία περιστεριών Νικόμπαρ που διατηρεί στο Τέξας, η οποία αριθμεί πλέον 36 πτηνά. Παράλληλα ανέπτυξε ένα νέο σύστημα μεταφοράς γενετικού υλικού σε αναπτυσσόμενα έμβρυα πτηνών, το οποίο μπορεί να εισάγει DNA, RNA και εργαλεία γονιδιακής επεξεργασίας CRISPR.

Η Colossal θεωρεί ότι οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν τις απαραίτητες τεχνολογικές βάσεις για την προσπάθεια αναδημιουργίας βασικών χαρακτηριστικών του ντόντο. Η επιστροφή του εξαφανισμένου πτηνού δεν έχει επιτευχθεί, όπως αναφέρει η βρετανική Daily Mail.