Πριν την Kimberly Guilfoyle: Οι πρέσβεις των ΗΠΑ που «ξηλώθηκαν», από Sondland ως WikiLeaks

Η αποπομπή της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Αθήνα, Kimberly Guilfoyle, έχει προηγούμενο. Από τον Gordon Sondland και τη Marie Yovanovitch ως τις διαρροές των WikiLeaks, αυτοί είναι οι Αμερικανοί πρέσβεις που απομακρύνθηκαν πριν από εκείνη.

Η αποπομπή της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Αθήνα, Kimberly Guilfoyle (Κίμπερλι Γκίλφοϊλ), της οποίας την παραίτηση ζήτησε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, δεν είναι πρωτοφανής. Στην αμερικανική διπλωματική ιστορία, οι περιπτώσεις όπου ένας πρόεδρος ή το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ζητούν την παραίτηση ενός πρέσβη, τον απολύουν ή τον ανακαλούν άμεσα είναι σχετικά σπάνιες, αλλά έχουν προηγούμενο: από τον Gordon Sondland και τη Marie Yovanovitch ως τους πρέσβεις που έχασαν τη θέση τους μετά τις διαρροές των WikiLeaks.

Donald Trump: Οι απομακρύνσεις της πρώτης θητείας

Κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Donald Trump, δύο περιπτώσεις απομάκρυνσης πρέσβεων συνδέθηκαν με τις πολιτικές διαδικασίες στην Ουάσιγκτον.

Στις 7 Φεβρουαρίου 2020 ανακοινώθηκε η αποπομπή του πρέσβη των ΗΠΑ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, Gordon Sondland (Γκόρντον Σόντλαντ). Ο Sondland, επιχειρηματίας στον τομέα των ξενοδοχείων, είχε τοποθετηθεί στη θέση μετά τη συνεισφορά ενός εκατομμυρίου δολαρίων στην επιτροπή ορκωμοσίας του Trump το 2017.

Η απομάκρυνσή του ήρθε μετά την κατάθεσή του στην έρευνα για την παραπομπή του προέδρου στη Βουλή των Αντιπροσώπων και δημοσιοποιήθηκε λίγες ώρες μετά την απομάκρυνση του αντισυνταγματάρχη Alexander Vindman (Αλεξάντερ Βίντμαν) από το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Λευκού Οίκου.

Νωρίτερα, τον Μάιο του 2019, είχε προηγηθεί η επείγουσα ανάκληση της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ουκρανία, Marie Yovanovitch (Μαρί Γιοβάνοβιτς). Η Yovanovitch, διπλωμάτισσα καριέρας, κλήθηκε πίσω στην Ουάσιγκτον μετά από δημόσιες επικρίσεις εις βάρος της από τον προσωπικό δικηγόρο του Trump, Rudy Giuliani (Ρούντι Τζουλιάνι). Η αποχώρησή της έγινε στη συνέχεια κεντρικό στοιχείο της πρώτης διαδικασίας παραπομπής του τότε προέδρου.

Barack Obama: Οι εκθέσεις του Γενικού Επιθεωρητή

Επί προεδρίας Barack Obama, αρκετές παραιτήσεις πολιτικά διορισμένων πρέσβεων ακολούθησαν εσωτερικούς ελέγχους του Γραφείου του Γενικού Επιθεωρητή (Inspector General) του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Τον Ιούνιο του 2012, ο πρέσβης στην Κένυα, Scott Gration (Σκοτ Γκρέισον), υπέβαλε αιφνιδίως την παραίτησή του. Η κίνηση έγινε μετά την ολοκλήρωση του προσχεδίου μιας ιδιαίτερα επικριτικής έκθεσης του Γενικού Επιθεωρητή για τη λειτουργία και τη διοίκηση της πρεσβείας στο Ναϊρόμπι, το οποίο του γνωστοποιήθηκε πριν από την επίσημη δημοσιοποίησή του.

Τον Ιανουάριο του 2011, η Cynthia Stroum (Σίνθια Στρουμ) παραιτήθηκε από τη θέση της πρέσβειρας στο Λουξεμβούργο, επικαλούμενη επισήμως επαγγελματικούς και οικογενειακούς λόγους. Την ίδια περίοδο, ρεπορτάζ του Fox News, επικαλούμενο πηγές, μετέδωσε ότι ο Λευκός Οίκος ζήτησε την αποχώρησή της μετά από αρνητικό πόρισμα του Γενικού Επιθεωρητή για τη διαχείριση της διπλωματικής αποστολής.

Την ίδια χρονιά καταγράφηκε και η παραίτηση του Douglas Kmiec (Ντάγκλας Κμιέκ) από την πρεσβεία στη Μάλτα. Είχε προηγηθεί έκθεση του Γενικού Επιθεωρητή που του καταλόγιζε ότι αφιέρωνε σημαντικό μέρος του χρόνου του σε άρθρα και δημόσιες ομιλίες για θέματα πίστης και αμβλώσεων, παραμελώντας τις υπηρεσιακές του υποχρεώσεις. Ο ίδιος δήλωσε τότε ότι η παραίτηση ήταν δική του απόφαση και ότι δεν δέχθηκε επίσημη πίεση από την κυβέρνηση.

WikiLeaks: Οι πρέσβεις που «κάηκαν» από τις διαρροές

Η δημοσιοποίηση χιλιάδων διπλωματικών τηλεγραφημάτων από τα WikiLeaks στα τέλη του 2010 είχε άμεσες επιπτώσεις σε επικεφαλής διπλωματικών αποστολών.

Τον Ιανουάριο του 2011, ο διπλωμάτης καριέρας Gene Cretz (Τζιν Κρετς) ανακλήθηκε στην Ουάσιγκτον από την πρεσβεία στη Λιβύη. Στα τηλεγραφήματα που διέρρευσαν περιλαμβάνονταν αναφορές με την υπογραφή του, οι οποίες περιέγραφαν την κατάσταση της υγείας, τις συνήθειες και το περιβάλλον του Muammar Gaddafi (Μουαμάρ Καντάφι). Ανώτερος αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε τότε ότι οι διαρροές δεν ήταν ο μοναδικός λόγος για την επιστροφή του, ωστόσο η παρουσία του στη χώρα δεν συνεχίστηκε.

Τον Μάρτιο του 2011, ο πρέσβης στο Μεξικό, Carlos Pascual (Κάρλος Πασκουάλ), υπέβαλε την παραίτησή του. Είχε προηγηθεί δημόσια ένταση με τον τότε πρόεδρο του Μεξικού, Felipe Calderón (Φελίπε Καλντερόν), με αφορμή τηλεγραφήματα των WikiLeaks που ασκούσαν κριτική στις μεξικανικές αρχές ασφαλείας. Η τότε υπουργός Εξωτερικών, Hillary Clinton, δήλωσε ότι η αμερικανική κυβέρνηση διατηρούσε την πλήρη εμπιστοσύνη της σε αυτόν, με την πίεση για την αποχώρησή του να προέρχεται από την πλευρά των μεξικανικών αρχών.

Παραιτήσεις πριν από τη δημοσίευση ελέγχων

Στις περιπτώσεις πρόωρης αποχώρησης περιλαμβάνεται και εκείνη της Nicole Avant (Νικόλ Αβάντ), πολιτικής διορισμένης στις Μπαχάμες, η οποία παραιτήθηκε τον Νοέμβριο του 2011, λίγο πριν από τη δημοσιοποίηση έκθεσης του Γενικού Επιθεωρητή.

Όταν η έκθεση δημοσιεύθηκε, κατέγραψε ότι η πρέσβειρα είχε απουσιάσει από το πόστο της για 276 ημέρες στο διάστημα μεταξύ Σεπτεμβρίου 2009 και Νοεμβρίου 2011. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, δεν είχε διατυπωθεί επίσημο αίτημα από την κυβέρνηση για την παραίτησή της.

Μαζικές ανακλήσεις πρέσβεων των ΗΠΑ

Πέρα από τις μεμονωμένες περιπτώσεις, η αμερικανική διπλωματία έχει γνωρίσει και περιόδους μαζικών αποπομπών.

Τον Ιανουάριο του 2017, κατά την ανάληψη καθηκόντων της πρώτης κυβέρνησης Trump, η μεταβατική ομάδα έδωσε εντολή σε όλους τους πολιτικούς πρέσβεις της κυβέρνησης Obama να αποχωρήσουν έως την ημέρα της ορκωμοσίας. Το τηλεγράφημα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ όριζε ρητά ότι η οδηγία ίσχυε χωρίς καμία εξαίρεση, αλλάζοντας την πρακτική προηγούμενων κυβερνήσεων, όπως των George Bush και Barack Obama, που είχαν δώσει χρονικές παρατάσεις σε ορισμένους πρέσβεις.

Στις αρχές του 2025 καταγράφηκε νέο κύμα αντικαταστάσεων, που αφορούσε κυρίως πολιτικούς διορισμούς της προηγούμενης περιόδου.

Ακολούθησε, τον Δεκέμβριο του 2025, εκτεταμένη ανάκληση περίπου 30 διπλωματών καριέρας από πρεσβείες και ανώτερες θέσεις σε τουλάχιστον 29 χώρες, οι οποίοι ενημερώθηκαν ότι η θητεία τους θα ολοκληρωνόταν εντός Ιανουαρίου. Σύμφωνα με το συνδικάτο των διπλωματών καριέρας (AFSA), ήταν η πρώτη ιστορικά καταγεγραμμένη μαζική ανάκληση επαγγελματιών διπλωματών που υπηρετούσαν ως πρέσβεις.