Το Σπήλαιο Γκόραμ (Gorham’s Cave) στο Γιβραλτάρ θεωρείται ένας από τους τελευταίους εναπομείναντες οικισμούς των Νεάντερταλ στον κόσμο. Ολόκληρη η Ιβηρική Χερσόνησος εκτιμάται ότι υπήρξε ένα από τα τελευταία καταφύγια αυτών των αρχαϊκών ανθρώπων, καθώς ο πληθυσμός τους μειωνόταν παγκοσμίως. Μάλιστα, το Γιβραλτάρ ήταν το πρώτο μέρος όπου ανακαλύφθηκε κρανίο Νεάντερταλ, το 1848.

Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες πίστευαν ότι οι Νεάντερταλ εξαφανίστηκαν από την περιοχή πριν από περίπου 42.000 χρόνια. Ωστόσο, μετά τις πρόσφατες έρευνες στο Σπήλαιο Γκόραμ, το γεγονός αυτό έχει αρχίσει πλέον να αμφισβητείται, σύμφωνα με την Express.

Η σημασία της ανακάλυψης

Πλέον εκτιμάται ότι οι Νεάντερταλ μπορεί να ζούσαν στον Βράχο του Γιβραλτάρ μέχρι και πριν από 24.000 χρόνια. Οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν αυτή τη χρονολόγηση «σχετικά πρόσφατη» και τονίζουν ότι «αλλάζει την ανθρώπινη ιστορία».

Όπως γράφει το IFLScience: «Συνήθως θεωρείται ότι οι Νεάντερταλ εξαφανίστηκαν πριν από περίπου 40.000 χρόνια, όμως τα ευρήματα στο Γιβραλτάρ υποδηλώνουν ότι ορισμένοι πληθυσμοί ενδέχεται να επέζησαν για πολύ περισσότερο».

Η ιστορία του σπηλαίου

Το Σπήλαιο Γκόραμ ανακηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO το 2016, λόγω της εξαιρετικής ιστορικής του σημασίας. Ανακαλύφθηκε το 1907 από τον λοχαγό Α. Γκόραμ του 2ου Τάγματος Royal Munster Fusiliers, κατά τη διάρκεια εργασιών σε ρωγμή των βράχων.

Το σπήλαιο ωστόσο φαίνεται πως ξεχάστηκε για περισσότερα από 40 χρόνια και ανακαλύφθηκε ξανά το 1940, ενώ οι συστηματικές αρχαιολογικές ανασκαφές ξεκίνησαν περίπου τέσσερις δεκαετίες αργότερα. Αποτελεί ένα από τα τέσσερα σπήλαια που βρίσκονται στους απόκρημνους βράχους της ανατολικής πλευράς του Γιβραλτάρ – μαζί με τα Vanguard Cave, Hyaena Cave και Bennett’s Cave.

Οι Νεάντερταλ εκτιμάται ότι κατοίκησαν την περιοχή για περίπου 100.000 χρόνια.

Στην απόφασή της για την ένταξη του Σπηλαίου Γκόραμ στον κατάλογό της, η UNESCO αναφέρει: «Η τοποθεσία αποτελεί εξαιρετική μαρτυρία των πολιτιστικών παραδόσεων των Νεάντερταλ, όπως αποδεικνύεται από το κυνήγι πτηνών και θαλάσσιων ζώων για τροφή, τη χρήση φτερών για διακόσμηση και την παρουσία αφηρημένων χαραγμάτων στον βράχο».

«Οι επιστημονικές μελέτες των σπηλαίων», προσθέτει η UNESCO, «έχουν συμβάλει καθοριστικά στις συζητήσεις γύρω από την εξέλιξη των Νεάντερταλ και του ανθρώπου». Στις ανασκαφές στο Σπήλαιο Γκόραμ έχουν βρεθεί πολυάριθμα αρχαία ευρήματα, όπως κάρβουνα, οστά και λίθινα εργαλεία.

Παράλληλα, κάτω από στρώματα ιζημάτων ηλικίας 39.000 ετών, οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν το 2012 αυτό που χαρακτηρίζεται ως «το αρχαιότερο αφηρημένο έργο τέχνης στον κόσμο».

«Πόσες φορές στη ζωή μπορείς να ανακαλύψεις κάτι που δεν έχει αγγίξει κανείς εδώ και 40.000 χρόνια; Μάλλον μόνο μία φορά», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Κλάιβ Φίνλεϊσον, διευθυντής και επικεφαλής επιστήμονας του Εθνικού Μουσείου του Γιβραλτάρ.