Ιστορικές διαστάσεις λαμβάνει η πρώτη επίσημη φορολογική επίθεση ευρωπαϊκής χώρας κατά των μεγαλύτερων αμερικανικών τεχνολογικών εταιρειών, με την Ιταλία να απαιτεί ποσά-μαμούθ από τις Meta (Facebook, Instagram), X (Twitter) και LinkedIn (Microsoft) για μη καταβολή ΦΠΑ, σε μια υπόθεση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανατροπή του επιχειρηματικού μοντέλου του κλάδου σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι απαιτήσεις και η πρωτοφανής προσέγγιση των ιταλικών Αρχών

Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του Reuters, η Ιταλία διεκδικεί:

• 887,6 εκατομμύρια ευρώ από τη Meta,
• 12,5 εκατομμύρια ευρώ από την X (του Έλον Μασκ),
• 140 εκατομμύρια ευρώ από τη LinkedIn (θυγατρική της Microsoft).

Η φορολογική απαίτηση καλύπτει διαφορετικές περιόδους από το 2015 έως και το 2022, ωστόσο προς το παρόν οι επίσημες ειδοποιήσεις αφορούν μόνο τα έτη που οδεύουν προς παραγραφή (2015-2016).

Η πρωτοτυπία της υπόθεσης αφορά στην ερμηνεία της εγγραφής των χρηστών στις πλατφόρμες ως εμπορική συναλλαγή, καθώς οι χρήστες παρέχουν προσωπικά τους δεδομένα με αντάλλαγμα την πρόσβαση στις υπηρεσίες. Αυτή η "ανταλλαγή", σύμφωνα με τις ιταλικές φορολογικές Αρχές, συνιστά φορολογητέα πράξη με ΦΠΑ.

Η Meta ανέφερε ότι συνεργάζεται πλήρως με τις Αρχές, αλλά διαφωνεί κατηγορηματικά με την άποψη ότι η πρόσβαση σε ψηφιακές πλατφόρμες υπόκειται σε ΦΠΑ. Η LinkedIn δεν σχολίασε επισήμως, ενώ η X δεν ανταποκρίθηκε στα σχετικά ερωτήματα του Reuters.

Οι εταιρείες έχουν πλέον 60 ημέρες για να ασκήσουν έφεση ή να ζητήσουν διαπραγμάτευση για πιθανό εξωδικαστικό συμβιβασμό. Αν δεν υπάρξει συμφωνία, το ζήτημα ενδέχεται να οδηγηθεί σε δικαστική διαμάχη με μέσο χρόνο επίλυσης τα 10 έτη. Ωστόσο, η ιταλική Εφορία μπορεί επίσης να αποσύρει τις απαιτήσεις για τεχνικούς ή πολιτικούς λόγους, ή να επιδιώξει συντονισμό με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να ληφθεί πανευρωπαϊκή απόφαση.

Καθώς ο ΦΠΑ είναι φόρος ενιαίας εφαρμογής στην ΕΕ, η ιταλική πρωτοβουλία ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για ανάλογες κινήσεις και από άλλα κράτη-μέλη. Αν γίνει δεκτό το σκεπτικό περί ανταλλαγής δεδομένων έναντι υπηρεσίας, όλες οι εταιρείες που προσφέρουν "δωρεάν" πρόσβαση με αντάλλαγμα προσωπικά δεδομένα –από αεροπορικές και σούπερ μάρκετ μέχρι ψηφιακούς εκδότες– μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπες με σημαντικές φορολογικές υποχρεώσεις.

Η υπόθεση εξελίσσεται σε ευαίσθητη χρονικά συγκυρία, καθώς υπάρχουν ήδη εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ για ζητήματα εμπορίου και φορολογίας των Big Tech. Παράλληλα, ο Έλον Μασκ διατηρεί καλές σχέσεις με την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, γεγονός που προσδίδει περαιτέρω πολιτική φόρτιση στην υπόθεση.