Η εκτίναξη των τιμών των καυσίμων, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή, δημιουργεί ένα αρνητικό κλίμα που συμπαρασύρει τόσο τις αεροπορικές, όσο και τις ακτοπλοϊκές μεταφορές. Σε ορισμένες διεθνείς διαδρομές, μάλιστα, οι ανατιμήσεις φτάνουν ακόμη και το 560%, όπως καταγράφει το Bloomberg.

Οι ναύλοι από Ευρώπη προς Ασία έχουν αυξηθεί σημαντικά, με τις τιμές για τον Ιούνιο να καταγράφουν άνοδο έως και 79% σε ετήσια βάση, ςνώ, εκτιμάται ότι θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού και έως το φθινόπωρο.

Αιτία είναι οι σοβαρές διαταραχές που προκαλεί ο πόλεμος στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, έναν από τους πλέον πολυσύχναστους αεροπορικούς διαδρόμους παγκοσμίως.

Οι τιμές για ταξίδια τον Ιούνιο σε επτά δημοφιλείς διαδρομές Ασίας – Ευρώπης είναι κατά μέσο όρο αυξημένες κατά περίπου 70% σε σύγκριση με πέρυσι, σύμφωνα με ανάλυση της Alton Aviation Consultancy, που βασίζεται σε στοιχεία της Cirium και διαδικτυακών ταξιδιωτικών πρακτορείων.

Για παράδειγμα, ένα εισιτήριο από το Σίδνεϊ προς το Λονδίνο ξεπερνά πλέον τα 1.500 δολάρια, περίπου διπλάσιο σε σύγκριση με το 2025. Στις τιμές περιλαμβάνονται τόσο απευθείας όσο και πτήσεις με μία στάση, καθώς και δρομολόγια μέσω αεροδρομίων του Κόλπου.

Ανάλογη είναι η εικόνα και στην αντίστροφη κατεύθυνση. Οι ναύλοι από την Ευρώπη προς την Ασία έχουν αυξηθεί σημαντικά, με τις τιμές για τον Ιούνιο να καταγράφουν άνοδο έως και 79% σε ετήσια βάση, ενώ, σε ορισμένες μακρινές διαδρομές το κόστος έχει σχεδόν τριπλασιαστεί.

Η κρίση, που «ξέσπασε» την 28η Φεβρουαρίου με τις επιθέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ κατά του Ιράν, έχει οδηγήσει σε περίπου 70.000 ακυρώσεις πτήσεων, αναδεικνύοντας την ευθραυστότητα των παγκόσμιων αεροπορικών δικτύων.

Το κλείσιμο εναέριων χώρων, η μειωμένη χωρητικότητα στα μεγάλα αεροπορικά κέντρα του Κόλπου και η άνοδος του κόστους καυσίμων συνδυάζονται, ασκώντας ισχυρές πιέσεις στις τιμές, που αναμένεται να διαρκέσουν για μήνες.

Ήδη, η ζήτηση αρχίζει να υποχωρεί λόγω της αβεβαιότητας και των αυξημένων τιμών. Οι κρατήσεις για καλοκαιρινά ταξίδια από την Ευρώπη προς τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι μειωμένες κατά 15% συγκριτικά με πέρυσι, ενώ, στην αντίθετη κατεύθυνση καταγράφεται πτώση ύψους 11%. Οι κρατήσεις από την Ασία προς την Ευρώπη έχουν επίσης μειωθεί κατά 4,4%, συμπεριλαμβανομένων δρομολογίων μέσω Μέσης Ανατολής.

Ακόμη και σε περίπτωση άμεσης λήξης της σύγκρουσης, η αποκλιμάκωση των τιμών δεν θα είναι άμεση. Όπως επισημαίνει στέλεχος της Alton Aviation, μπορεί να χρειαστούν έως και τρεις μήνες για να αποτυπωθεί μείωση στο κόστος των καυσίμων αεροσκαφών στην αγορά. Η κατάσταση, όπως σημειώνεται, δεν αποτελεί απλώς ένα βραχυπρόθεσμο σοκ, καθώς οι μεγαλύτερες διαδρομές, η περιορισμένη χωρητικότητα και τα αυξημένα κόστη θα συνεχίσουν να στηρίζουν υψηλούς ναύλους για παρατεταμένο διάστημα.

Ιδιαίτερα έντονο είναι το πλήγμα στις πτήσεις μεταξύ Ασίας και Ευρώπης, πολλές από τις οποίες διέρχονται από κόμβους της Μέσης Ανατολής όπως το Ντουμπάι, το Άμπου Ντάμπι και η Ντόχα, διάδρομος που εξυπηρετεί περίπου το 1/3 της ετήσιας επιβατικής κίνησης μεταξύ των δύο περιοχών.

Τα στοιχεία δείχνουν εντυπωσιακές αυξήσεις: Τα εισιτήρια από το Χονγκ Κονγκ προς το αεροδρόμιο Heathrow του Λονδίνου διαμορφώνονται κατά μέσο όρο στα 3.318 δολάρια (αύξηση 560% σε έναν μήνα), ενώ οι πτήσεις από την Μπανγκόκ προς τη Φρανκφούρτη έχουν αυξηθεί κατά 505%, φθάνοντας τα 2.870 δολάρια.

Σημαντική άνοδος καταγράφεται και στη λεγόμενη Kangaroo Route μεταξύ Αυστραλίας και Ηνωμένου Βασιλείου, με τα εισιτήρια Σίδνεϊ – Λονδίνο να αυξάνονται κατά 429%.

Παρά την προσπάθεια των αεροπορικών εταιρειών από Ευρώπη και Ασία να αυξήσουν τη διαθέσιμη χωρητικότητα, τα δίκτυα παραμένουν υπό πίεση σχεδόν έναν μήνα μετά την έναρξη της σύγκρουσης. Ταυτόχρονα, το αυξημένο κόστος καυσίμων –εν μέρει λόγω περιορισμών στις μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ– επιβαρύνει περαιτέρω την κατάσταση.

Οι αεροπορικές εταιρείες έχουν ήδη αρχίσει να μετακυλίουν το αυξημένο κόστος στους επιβάτες. Το καύσιμο, που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο των λειτουργικών δαπανών, έχει αυξηθεί σημαντικά, εντείνοντας τους φόβους για ελλείψεις. Ορισμένες εταιρείες, όπως η Air France–KLM, η Cathay Pacific και η Air New Zealand προχώρησαν ήδη σε αυξήσεις των επιβαρύνσεων καυσίμων μέσα στον μήνα.

Πρόβλημα και στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια

Η ανησυχία επεκτείνεται πλέον και στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια, καθώς οι αυξήσεις στο κόστος καυσίμων και η πίεση στις μεταφορικές εταιρείες οδηγούν σε υψηλότερες τιμές για τους ταξιδιώτες.

Με το Πάσχα να πλησιάζει, εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες που σχεδιάζουν να ταξιδέψουν στα νησιά βλέπουν το κόστος των εισιτηρίων να εκτοξεύεται, προκαλώντας αβεβαιότητα και ανησυχία για αυτές τις λίγες μέρες ξεκούρασης.

Για να ταξιδέψει μία τριμελής οικογένεια στην Τήνο από τη Ραφήνα (με αυτοκίνητο), χρειάζεται 309 ευρώ, ενώ, για να πάει στη Ρόδο από τον Πειραιά, πρέπει να δαπανήσει 741 ευρώ, σύμφωνα με ρεπορτάζ της ΕΡΤ.

Συνολικό κόστος για δύο ενήλικες και ένα παιδί (εισιτήρια μετ’ επιστροφής και αυτοκίνητο).

• Κέρκυρα: 125,30 ευρώ.
• Τήνος: 309 ευρώ.
• Σκιάθος: 327,50 ευρώ.
• Χανιά: 405,50 ευρώ.
• Μυτιλήνη: 519 ευρώ.
• Ρόδος: 741 ευρώ.

Πριν από μερικές μέρες, η κυβέρνηση, στην προσπάθεια να συγκρατήσει τις τιμές των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων, απέναντι στο νέο κύμα ανατιμήσεων στα ναυτιλιακά καύσιμα που προκάλεσε η κρίση στη Μέση Ανατολή κι έπειτα από διαδοχικές συνεδριάσεις των αρμόδιων υπουργών, προχώρησε σε μέτρα με σαφές κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε τη χορήγηση αποζημίωσης προς τις ακτοπλοϊκές εταιρείες για τις υποχρεωτικές εκπτώσεις που παρέχουν, ώστε να μη μετακυλιστεί το αυξημένο λειτουργικό κόστος στους επιβάτες.