«Όλα είναι στο τραπέζι, εκτός από την κυριαρχία μας», δήλωσε σε συνέντευξή της στο Politico η Ναάγια Νατάνιελσεν, δύο ημέρες μετά τις κλειστές συνομιλίες του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον γενικό γραμματέα του NATO, Μαρκ Ρούτε, στις οποίες ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι συζητήθηκε και συμφωνία για τους πόρους της Γροιλανδίας.

Η Νατάνιελσεν αμφισβήτησε ευθέως το δικαίωμα τρίτων να λαμβάνουν τέτοιες αποφάσεις, ξεκαθαρίζοντας ότι η χώρα της «δεν πρόκειται να δεχθεί η μελλοντική ανάπτυξη του μεταλλευτικού μας τομέα να αποφασίζεται εκτός Γροιλανδίας». Όπως τόνισε, οποιαδήποτε συμφωνία που θα επέτρεπε σε άλλη χώρα – πλην της ίδιας της Γροιλανδίας – να ελέγχει τα ορυκτά της, είναι «απλώς εκτός συζήτησης».

Η ένταση κλιμακώθηκε στις αρχές της εβδομάδας, όταν ο Τραμπ απείλησε με επιβολή μαζικών δασμών σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αν δεν συναινούσαν στην παραχώρηση της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποχώρησε την Τετάρτη, δηλώνοντας ότι κατέληξε σε «πλαίσιο για μια μελλοντική συμφωνία» με τον Ρούτε. Ωστόσο, οι λεπτομέρειες του πλαισίου παραμένουν ασαφείς.

Σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο που μίλησε στο Politico, το εν λόγω πλαίσιο θα μπορούσε να περιλαμβάνει τη δημιουργία επιτροπής εποπτείας για τα ορυκτά της Γροιλανδίας. Η υπουργός Ορυκτών Πόρων απέρριψε κατηγορηματικά και αυτό το ενδεχόμενο, δηλώνοντας ότι «θα ισοδυναμούσε με εκχώρηση κυριαρχίας, καθώς πρόκειται για τη δική μας δικαιοδοσία και για το τι συμβαίνει με τα ορυκτά μας». Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο πολυμερών συνομιλιών για το ζήτημα.

Η Γροιλανδία διαθέτει σημαντικά αποθέματα σπάνιων γαιών, ικανά να καλύψουν έως και το ένα τέταρτο της παγκόσμιας ζήτησης για ορισμένα στοιχεία, καθώς και μεγάλες ποσότητες πετρελαίου, φυσικού αερίου, χρυσού και μετάλλων κρίσιμων για την καθαρή ενέργεια. Παρά τον πλούτο αυτό, η εξόρυξη παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.

«Δεν λέω ότι δεν μπορεί να υπάρξει καμία συμφωνία», σημείωσε η Νατάνιελσεν, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση δεν έχει αντίρρηση στην ενίσχυση των δυνατοτήτων του ΝΑΤΟ στη Γροιλανδία ή σε μορφές επιτήρησης, ενώ είναι ανοιχτή και στην αναβάθμιση της συμφωνίας μεταλλευτικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ του 2019. «Αυτό που δεν μπορούμε να κάνουμε είναι να ανταλλάξουμε τα ορυκτά μας με την κυριαρχία μας», υπογράμμισε.

Μετά τη συνάντησή του την Παρασκευή στο Νούουκ με τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας, Γενς Φρέντερικ Νίλσεν, η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν δήλωσε ότι, παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, «υπάρχει μια πορεία που επιχειρούμε να ακολουθήσουμε με τους Αμερικανούς». Νωρίτερα, είχε συναντηθεί στις Βρυξέλλες με τον Ρούτε για να ενημερωθεί για τις συνομιλίες του με τον Τραμπ.

Ο Νίλσεν παραδέχθηκε την Πέμπτη ότι εξακολουθεί να αγνοεί τις λεπτομέρειες της συμφωνίας, την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση επιταχύνει τις προσπάθειες για τη δημιουργία αλυσίδας εφοδιασμού πρώτων υλών, εν μέσω αυξανόμενης αβεβαιότητας στις παγκόσμιες συμμαχίες. Η Γροιλανδία θεωρείται κρίσιμος παράγοντας σε αυτή την εξίσωση και έχει ήδη υπογράψει στρατηγική εταιρική σχέση με την ΕΕ για τα ορυκτά από το 2023.

Η Νατάνιελσεν εκτιμά ότι οι ΗΠΑ κινήθηκαν ταχύτερα στην οικοδόμηση αλυσίδων εφοδιασμού, λόγω των πολλαπλών εμπορικών συμφωνιών του Τραμπ και της εναρμόνισης της εθνικής νομοθεσίας, ενώ η ΕΕ «κινήθηκε πιο αργά, επειδή η διαδικασία είναι πιο σύνθετη». Όπως κατέληξε, η ένταση έχει υποχωρήσει μετά τον αποκλεισμό στρατιωτικής επέμβασης από τον Τραμπ, ωστόσο «οι άνθρωποι παραμένουν σε επιφυλακή» και έχει καταστεί σαφές ότι «οι ΗΠΑ είναι σύμμαχος, όχι απαραίτητα φίλος αυτή τη στιγμή».