Παρότι η εθελοντική δωρεά σώματος στην επιστήμη μετά τον θάνατο είναι διαδεδομένη και κοινωνικά αποδεκτή, τις τελευταίες δεκαετίες έχει αναπτυχθεί μια ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη αγορά, όπου επιχειρήσεις αποκτούν σορούς από ιδιώτες, τους τεμαχίζουν και στη συνέχεια πωλούν τα μέρη τους σε τρίτους, χωρίς τη γνώση ή τη συγκατάθεση των οικογενειών των εκλιπόντων.

Αυτή ακριβώς την εμπειρία έζησε η Φάρα Φάσολντ. Προσπαθώντας να τιμήσει τη μνήμη του πατέρα της, δώρισε το σώμα του στην ιατρική επιστήμη μετά τον θάνατό του από καρκίνο στα τέλη του 2009. Ωστόσο, αργότερα πληροφορήθηκε με φρίκη ότι το χέρι του πατέρα της είχε εντοπιστεί μέσα σε ένα βαρέλι, μαζί με άλλα ανθρώπινα υπολείμματα. Παρόμοια ήταν και η περίπτωση της Κιμ Έρικ, η οποία ενημερώθηκε ότι ο γιος της, Κρις, είχε αυτοκτονήσει το 2012, για να αναγνωρίσει αργότερα το σώμα του εκτεθειμένο ως «Ο Σκεπτόμενος» σε έκθεση στο Λας Βέγκας.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το εμπόριο ανθρώπινων μελών με σκοπό το κέρδος απαγορεύεται από τον Νόμο περί Ανθρώπινων Ιστών (Human Tissue Act). Αντίθετα, στις Ηνωμένες Πολιτείες το πλαίσιο παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεπαρκώς ρυθμισμένο. Αν και ο Ομοσπονδιακός Νόμος Uniform Anatomical Gift Act απαγορεύει ρητά την πώληση ανθρώπινου ιστού, επιτρέπει ταυτόχρονα την επιβολή ενός «εύλογου ποσού» για την «επεξεργασία» μερών του ανθρώπινου σώματος.

Μπορεί να σε ενδιαφέρουν
Ισχυρά οικονομικά μεγέθη και μεγάλα έργα
«Το όραμά μας είναι να εξελίξουμε τα αεροδρόμια σε δυναμικούς οικονομικούς και κοινωνικούς κόμβους»
Η ερευνήτρια Τζένι Κλίμαν, η οποία έχει μελετήσει το θέμα στο πλαίσιο του βιβλίου της The Price of Life, χαρακτήρισε τη βιομηχανία αυτή «θολή», μιλώντας στην εφημερίδα The Sun. Όπως εξήγησε, στο Ηνωμένο Βασίλειο κάποιος μπορεί να δωρίσει ο ίδιος το σώμα του στην ιατρική έρευνα, όμως κανείς άλλος δεν μπορεί να λάβει αυτή την απόφαση εκ μέρους του, ενώ όσοι διαχειρίζονται τη διαδικασία δεν αποκομίζουν κέρδος. Αντίθετα, στις Ηνωμένες Πολιτείες επιτρέπεται η αποκόμιση κέρδους από την παροχή σορών χωρίς άδεια, γεγονός που έχει οδηγήσει στη δημιουργία μιας ολόκληρης αγοράς, ακόμη και από άτομα χωρίς επιστημονικό ή ερευνητικό υπόβαθρο.

Σκελετοί
Σύμφωνα με τα ευρήματα της Κλίμαν, μία εταιρεία στις ΗΠΑ κατάφερε να αποστείλει ανθρώπινα μέλη στο Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά και σε περισσότερες από 50 άλλες χώρες. Παράλληλα, ο δημοσιογράφος του Reuters Μπράιαν Γκρόου ανέφερε ότι, από τις 25 επιχειρήσεις που εντόπισε το 2017, μία εξ αυτών αποκόμισε έσοδα περίπου 10.880.000 ευρώ μέσα σε διάστημα τριών ετών. Επιπλέον, σύμφωνα με εσωτερικά έγγραφα του Biological Resource Centre, τα οποία επικαλείται η Sun, ένα ολόκληρο ανθρώπινο σώμα μπορεί να πωληθεί έως και για 11.700 ευρώ.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι τιμές επιμέρους μερών του ανθρώπινου σώματος. Ενδεικτικά, ο κορμός αποτιμάται περίπου στα 2.760 ευρώ, το ήπαρ στα 525 ευρώ, το κεφάλι στα 430 ευρώ, ενώ ένα πόδι ή το κάτω τμήμα του ποδιού πωλείται περίπου στα 305 ευρώ. Η σπονδυλική στήλη φτάνει τα 260 ευρώ, μια αρτηρία τα 56 ευρώ, ενώ ακόμη και ένα νύχι αποτιμάται στα 6 ευρώ.

Οι εταιρείες αυτές αυτοχαρακτηρίζονται ως «τράπεζες ιστών μη μεταμοσχευτικού χαρακτήρα», αποκτώντας σορούς και εμπορευόμενες είτε ολόκληρα σώματα είτε επιμέρους μέλη. Οι συναλλαγές τους πραγματοποιούνται με πανεπιστήμια και ιατρικές σχολές για τη διδασκαλία της ανατομίας, καθώς και με εταιρείες ιατρικής τεχνολογίας που δοκιμάζουν εμφυτεύματα και χειρουργικά εργαλεία. Παράλληλα, ορισμένοι μεσάζοντες προμηθεύουν και ερευνητικά προγράμματα του αμερικανικού στρατού.