Περπατάμε και κολυμπάμε πάνω από τη σωτηρία μας. Ένας απίστευτος θησαυρός κρύβεται στα έγκατα της ελληνικής γης. Με τις δύο αυτές φράσεις, που μοιάζουν με χρησμό σύγχρονης Πυθίας, ένας από τους καλύτερους γνώστες των μυστικών που κρύβει η ελληνική γη μέσα της, περιέγραψε τους ελληνικούς θησαυρούς από τους υδρογονάνθρακες, δηλαδή το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

Ο ίδιος ως επιστήμονας, όπως και κάθε επιστήμονας, είναι συγκρατημένος και περιμένει την τελευταία απόδειξη για να βάλει τη σφραγίδα στις εκτιμήσεις που υπάρχουν. Και η σφραγίδα δεν είναι άλλη από τα σύγχρονα γεωτρύπανα, που τρυπούν το φλοιό της γης και φτάνουν στα βαθύτερα έγκατα, εκεί που υπάρχουν οι θησαυροί και φυλάγονται ζηλόφθονα στη γήινη αγκαλιά.

Σε ένα χρόνο περίπου το πρώτο γεωτρύπανο θα επιχειρήσει να φέρει στην επιφάνεια την πρώτη αλήθεια, την πρώτη απόδειξη. Το 2018 τα ΕΛΠΕ θα ξεκινήσουν τις γεωτρήσεις στον πατραϊκό κόλπο.

Είναι η πρώτη χειροπιαστή επιχείρηση για τον εντοπισμό του ελληνικού «μαύρου χρυσού». Όμως την περασμένη εβδομάδα έγινε άλλη μία σημαντική κίνηση που επιταχύνει τις προσπάθειες που έπρεπε να γίνουν δεκαετίες πριν. Έπεσαν οι υπογραφές για την παραχώρηση για έρευνες σε θαλάσσια έκταση δυτικά της Κέρκυρας, το γνωστό με την κωδική ονομασία οικόπεδο 10.

Το σημαντικό και το ελπιδοφόρο είναι πως στην προσπάθεια συμμετέχουν, εκτός από τα ΕΛΠΕ, δύο μεγάλες ξένες εταιρείες η γαλλική Τοτάλ και η ιταλογαλλική Έντισον, ενώ στο επόμενο διάστημα θα πέσουν οι υπογραφές για άλλο ένα οικόπεδο στον κόλπο της Κυπαρισσίας και έπεται συνέχεια.

Επιπλέον, έχουν ήδη ολοκληρωθεί οι διαγωνισμοί για την παραχώρηση δικαιωμάτων στα Γιάννενα, στην Αιτωλοακαρνανία, την Άρτα και την Πρέβεζα, όπου τον πρώτο λόγο έχουν τα ΕΛΠΕ και η ελληνική Energean Oil & Gas η οποία εκμεταλλεύεται το κοίτασμα του Πρίνου.

Τρυπάνι στον Πατραϊκό κόλπο

Ο προγραμματισμός των ΕΛΠΕ προβλέπει ότι το 2018 τα τρυπάνια θα τρυπήσουν το βυθό της πατραϊκής γης και τότε θα αποδειχτεί αν αληθεύουν οι εκτιμήσεις για τη δυνατότητα άντλησης 150 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου, δηλαδή ενάμιση Πρίνο περίπου.

Οι εκτιμήσεις στηρίζονται σε νεώτερες σεισμικές έρευνες που έχουν κάνει τα ΕΛΠΕ και ο βαθμός πιθανότητας ύπαρξης του κοιτάσματος έχει αυξηθεί σημαντικά και φτάνει μέχρι του σημείου της βεβαιότητας.

Για να αντιληφθούμε τι σημαίνει η αξιοποίηση του κοιτάσματος του πατραϊκού κόλπου θα αναφέρουμε πως σύμφωνα με τις μελέτες η συνεισφορά στη χώρα συνολικά θα είναι 0,5% του ΑΕΠ για 25 χρόνια, που σημαίνει ότι μόνο από το πετρέλαιο του πατραϊκού αλλάζουν τα δεδομένα για την εκτίμηση του χρέους τα επόμενα χρόνια και όπως είναι φυσικό αυτό μειώνεται σημαντικά ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Το δεύτερο και εξίσου σημαντικό είναι πως για κάθε ευρώ που πηγαίνει στην τοπική κοινωνία (προβλέπεται από τις συμφωνίες και το νόμο που ψηφίστηκε επί υπουργίας Γιάννη Μανιάτη) παράγεται πρόσθετος πλούτος 2 ως 3 ευρώ, γιατί λειτουργεί πολλαπλασιαστικά, και σύμφωνα με τους υπολογισμούς αυτό σημαίνει αύξηση του τοπικού ΑΕΠ κατά 10 ως 15%, δηλαδή η Πάτρα και η Αχαΐα θα ξαναζωντανέψουν και θα αλλάξουν πρόσωπο.

Προχωρώντας σημαντική είναι η απόφαση για το οικόπεδο 2 δυτικά της Κέρκυρας αφού την περασμένη εβδομάδα μονογραφήθηκε, μετά από καθυστέρηση αρκετών μηνών, από το Δημόσιο και την κοινοπραξία Total – Εdison – ΕΛΠΕ η σύμβαση μίσθωσης των δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων.

Στην κοινοπραξία, ο γαλλικός ενεργειακός όμιλος Total έχει το 50% και από 25% η ιταλογαλλιική Edison και τα Ελληνικά Πετρέλαια.

Τα στοιχεία από τις έρευνες κάνουν λόγο για ποσότητα διπλάσια από εκείνη του πατραϊκού κόλπου. Όμως, αυτό μένει να αποδειχθεί από τις σεισμικές και άλλες έρευνες που θα διεξάγουν οι τρεις εταιρείες που ανέλαβαν την έρευνα και την εκμετάλλευση και προπαντός από τη γεώτρηση.

Ειδικοί αναφέρουν πως το οικόπεδο 2 εφάπτεται στη μέση γραμμή με την Ιταλία, όπου υπάρχουν γεωλογικοί σχηματισμοί οι οποίοι περιέχουν πετρέλαιο και υπάρχουν τα κοιτάσματα Αχιλλέας και Πύρρος των οποίων η μορφή είναι παρόμοια με εκείνη των ιταλικών κοντινών περιοχών.

Λίγο πιο κάτω από τον πατραϊκό κόλπο βρίσκεται το κοίτασμα του Κατάκολου. Μπορεί να μην είναι πολύ μεγάλο, αλλά είναι πιο εύκολα εκμεταλλεύσιμο. Το κοίτασμα εκτιμάται ότι περιέχει 35 ως 40 εκατομμύρια βαρέλια πετρέλαιο από τα οποία απολήψιμα είναι τα 10 εκατομμύρια, εκτίμηση που είναι υπερδιπλάσια από την προηγούμενη που έκανε λόγο για απολήψιμο πετρέλαιο 3 ως 5 εκατομμυρίων βαρελιών.

Ένα ακόμη βήμα προς την υλοποίηση της επένδυσης ύψους περίπου 50 εκατ. ευρώ, για την έρευνα και εκμετάλλευση του κοιτάσματος υδρογονανθράκων του Κατάκολου πραγματοποίησε η εταιρία Energean Oil & Gas, καταθέτοντας προς έγκριση στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας το Σχέδιο Ανάπτυξης Πεδίου (Field Development Plan) και την προμελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Και πλέον η εταιρία αναμένει τις σχετικές εγκρίσεις.

Με βάση αυτά τα δεδομένα η Energean Oil & Gas, αναμένεται να λάβει την οριστική επενδυτική απόφαση με βάση και τις συνθήκες που θα επικρατούν στην αγορά πετρελαίου, περί τα τέλη του 2018 προκειμένου η γεώτρηση να ξεκινήσει το χειμώνα του 2019.

Σε λίγο οι υπογραφές για τον κόλπο της Κυπαρισσίας

Ακόμα πιο κάτω υπάρχει το οικόπεδο 10 του κόλπου της Κυπαρισσίας το οποίο είναι πολύ ελπιδοφόρο. Οι εκτιμήσεις που έχουν γίνει από ειδικούς με βάση τη σεισμική έρευνα που διενήργησε το ειδικό νορβηγικό πλοίο, κάνουν λόγο για ένα κοίτασμα ανάλογο με εκείνο του πατραϊκού κόλπου, το οποίο υπενθυμίζουμε πως σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία είναι δυναμικότητας 150 εκατομμυρίων βαρελιών.

Όμως, προσοχή. Όπως τονίσαμε, τίποτα δεν είναι ασφαλές και σίγουρο πριν γίνουν τρισδιάτατες έρευνες και προπαντός πριν το τρυπάνι χτυπήσει το κοίτασμα.

Πάντως, αν οι δηλώσεις των αρμοδίων παραγόντων αποκαλύπτουν τουλάχιστον εν μέρει την πραγματικότητα ή τις προσδοκίες θα αναφέρουμε πως ο ο Διευθύνων Σύμβουλος Γρηγόρης Στεργιούλης, δήλωσε ότι: «Για τα ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ, με την πολύχρονη εμπειρία που διαθέτουν στον Ελλαδικό χώρο και το εξειδικευμένο και έμπειρο επιστημονικό και τεχνικό δυναμικό τους, η ενεργός συμμετοχή στις διεργασίες Έρευνας & Παραγωγής Υδρογονανθράκων στη χώρα μας αποτελεί φυσική επιλογή.

Είμαστε έτοιμοι, αμέσως μετά την επικύρωση της Σύμβασης Μίσθωσης από τη Βουλή των Ελλήνων, να προχωρήσουμε στην έρευνα και εκμετάλλευση του υποθαλάσσιου δυναμικού της περιοχής του Κυπαρισσιακού κόλπου, εφαρμόζοντας τις πλέον σύγχρονες, ασφαλείς και φιλικές προς το περιβάλλον τεχνολογικές μεθόδους, με πλήρη σεβασμό στις τοπικές κοινωνίες και τις υφιστάμενες δραστηριότητές τους. Είμαστε απολύτως πεισμένοι ότι αυτή η προσέγγιση θα επιφέρει άριστα αποτελέσματα, τόσο για τον Όμιλο όσο και για την Ελλάδα».

Τα ΕΛΠΕ είναι αυτή την εποχή ο πρωταγωνιστής στο χώρο των ερευνών για πετρέλαιο και φυσικό αέριο στην Ελλάδα. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με διεθνείς πετρελαϊκές εταιρείες για συνεργασία στην αναζήτηση και εξόρυξη του ελληνικού «μαύρου χρυσού»

Και όπως δήλωσε και ο Στάθης Τσοτσορός το επενδυτικό πρόγραμμα της επόμενης πενταετίας είναι ύψους 750 εκατ. – 1 δισ. ευρώ και σε αυτό συμπεριλαμβάνονται και οι έρευνες υδρογονανθράκων.

Πολλές ελπίδες από τη Δυτική Ελλάδα

Κοινή είναι η εκτίμηση και πεποίθηση των επιστημόνων και των ειδικών σε θέματα έρευνας υδρογονανθράκων ότι στη Δυτική Ελλάδα, παρ’ όλο που είναι μια δύσκολη γεωλογικά περιοχή, υπάρχει σημαντικό πετρελαϊκό δυναμικό σε Ηπειρο, Αιτωλοακαρνανία, Δ. Πελοπόννησο, καθώς παρουσιάζει πολλές ομοιότητες με αντίστοιχες περιοχές στη νότια Αδριατική και την Αλβανία, όπου έχουν εντοπιστεί και αξιοποιούνται σημαντικά κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Τα δικαιώματα για έρευνες έχουν πάρει τα ΕΛΠΕ για την περιοχή Πρέβεζας και Αρτας και η Energean Oil & Gas για την Αιτωλοακαρνανία και τα Ιωάννινα. Για τα Ιωάννινα η πρώτη ερευνητική γεώτρηση προγραμματίζεται για το 2020. Η εκτίμηση που κάνει η εταιρεία Energean Oil & Gas κάνει λόγο για την ύπαρξη στην περιοχή απολήψιμου πετρελαίου ύψους 50 ως 100 εκατομμύρια βαρέλια.

Στο παρελθόν στην Αιτωλοακαρνανία είχε βρεθεί πετρέλαιο χάρη σε γεωτρήσεις που είχαν γίνει, αλλά τελικά τα πηγάδια τσιμεντώθηκαν και κάθε διαδικασία σταμάτησε. Τώρα η προσπάθεια ξαναρχίζει και οι ελπίδες είναι πολλές και μεγάλες.

Θα συμπληρώσουμε το παζλ του Ιονίου και της Δυτικής Ελλάδας με αναφορά στον κόλπο της Μεσσηνίας. Προς το παρόν καμία εταιρεία δεν έχει ενδιαφερθεί, αλλά θα επισημάνουμε ότι οι Γάλλοι της Τοτάλ είχαν ζητήσει από τους Νορβηγούς να κάνουν σεισμικές έρευνες εκτός προγράμματος.

Κι αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν λάβουμε υπόψη πως στο παρελθόν εξειδικευμένο γαλλικό ινστιτούτο είχε πραγματοποιήσει έρευνες για υδρογονάνθρακες στην περιοχή.

Οι μύθοι πολλοί. Κάνουν λόγο για τεράστιες ποσότητες υδρογονανθράκων στο Αιγαίο, νοτίως της Κρήτης, στον κόλπο της Μεσσηνίας και σε άλλα μέρη της Ελλάδας. Ειδικά για τα οικόπεδα νοτίως της Κρήτης ορισμένοι επιστήμονες, όπως ο Αντώνης Φώσκολος εκτίμησαν πως η αξία του πετρελαίου και του φυσικού αερίου φτάνει στα 300 δις ευρώ. Αυτό σημαίνει πως αν οι υπολογισμοί και οι υποθέσεις βγουν αληθινές (αμφισβητούνται από άλλους ειδικούς των υδρογονανθράκων) αλλάζει η μοίρα της χώρας.

Ολοι οι μύθοι για τα ελληνικά πετρέλαια μπαίνουν σιγά-σιγά στη βάσανο της απόδειξης γιατί τώρα έφτασε η ώρα της αλήθειας. Η αρχή θα γίνει από τον πατραϊκό κόλπο.

Το Ελντοράντο της Νότιας Κρήτης

Πολύ μελάνι χύθηκε και πολλά ειπώθηκαν για το μέγεθος των κοιτασμάτων που βρίσκονται στη Νότια Κρήτη. Πρωταγωνιστής ο καθηγητής Αντώνης Φώσκολος ο οποίος σε μελέτη του υπολογίζει το σύνολο των εσόδων που θα αποκομίσει το ελληνικό κράτος σε 25 χρόνια σε 437 δισεκατομμύρια δολάρια”.

Εκτιμά επίσης ότι θα δημιουργηθούν 100 χιλιάδες θέσεις εργασίας στον πρωτογενή και 200 χιλιάδες στο δευτερογενή τομέα της οικονομίας.

Οσον αφορά στην ποσοτική εκτίμηση των κοιτασμάτων, για τα οποία, όπως επιμένει ο κ. Φώσκολος, έχουν γίνει στο παρελθόν έρευνες από ξένες εταιρείες αυτά είναι πιθανό να φτάνουν στα 3,5 τρισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου

Από την πλευρά του ο Έλληνας εμπειρογνώμονας, Ηλίας Κονοφάγος, ο οποίος ήταν γενικός διευθυντής Έρευνας και Παραγωγής Υδρογονανθράκων της Ελληνικά Πετρέλαια εισηγείται άμεσες ενέργειες μεταξύ των κυβερνήσεων Κύπρου και Ελλάδας για την κατάρτιση γεωπολιτικού, οικονομικού και τεχνικού σχεδιασμού σε σχέση με τα κοιτάσματα φυσικού αερίου σε ολόκληρη την περιοχή.

Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Φιλελεύθερος» της Κύπρου σημειώνει ότι η μείζων περιοχή μεταξύ Κρήτης-Κύπρου και Αιγύπτου, μπορεί να περιέχει απολήψιμα αποθέματα, μέχρι και 15 τρισ. m3 φυσικού αερίου (αντιστοιχούν σε 30 χρόνια των αναγκών της Ευρώπης).

Πολύ σημαντικές, αν και έγιναν πριν από 7 χρόνια περίπου, είναι οι επισημάνσεις του διευθυντή της BEICIP/FRANLAB (γαλλικό εξειδικευμένο εργαστήριο υψηλού κύρους διεθνώς) Alain Bruneton στο Κάραβελ. Σε ομιλία του αναφέρθηκε διεξοδικά στην αξία εκτεταμένης έρευνας στην περιοχή της «Λεκάνης της Μεσογείου» και πιο συγκεκριμένα στην περιοχές που αφορούν την ελληνική ακτογραμμή που είναι «πολλά υποσχόμενες». Συγκεκριμένα αναφέρει πως, «η λεκάνη έχει τρομερές προοπτικές και ένα πετρελαϊκό σύστημα που έχει βεβαιωθεί από ενδείξεις σεισμικών δεδομένων». Επίσης, επισημαίνει πως» ανακαλύφθηκε πετρέλαιο και φυσικό αέριο στις γειτονικές χώρες (Ισραήλ, Αίγυπτος), πράγμα που ενδυναμώνει τις πιθανότητες για ύπαρξη ίδιων δεξαμενών στα ελληνικά παράλια»… «Πρόσφατες ανακαλύψεις στο Ισραήλ έγιναν σε ένα γεωλογικό περιβάλλον που πιθανότατα προεκτείνεται και στην ελληνοκυπριακή ακτογραμμή».

Αξίζει επίσης να επισημανθεί πως πολλοί επιστήμονες και ειδικοί αναρωτιούνται γιατί η παρούσα, αλλά και οι προηγούμενες κυβερνήσεις καθυστερούν από τη στιγμή που είναι πλέον αναμφίβολη η ύπαρξη τεράστιων κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου και στην Ελλάδα και πιο συγκεκριμένα, νότια της Κρήτης. Προσθέτουν δε ότι η αξιοποίηση τέτοιων κοιτασμάτων συνεπάγονται και γεωπολιτικές εξελίξεις.

Για προφανείς λόγους δεν θα αναφερθούμε στο Αιγαίο, όπου οι μύθοι είναι πολλοί περισσότεροι. Θα πούμε μόνο πως σήμερα από τον Πρίνο αντλούνται 4.000 βαρέλια την ημέρα και ότι η Energean Oil & Gas διενεργεί έρευνες στον κόλπο της Καβάλας με την ελπίδα να εντοπίσει και άλλους…Πρίνους.

Για το υπόλοιπο Αρχιπέλαγος δεν έχουν δει το φως της δημοσιότητας στοιχεία. Πάντως, κατά καιρούς έχουν γίνει αναφορές για τον Μπάμπουρα, όπου ο μύθος θέλει να αναβλύζει πετρέλαιο, αλλά δυστυχώς βρίσκεται στα 10 μίλια από τις ακτές….

Τέλος, αποδίδοντας τα τού Καίσαρος τω Καίσαρι, οφείλουμε να αποδώσουμε τα εύσημα στον Γιάννη Μανιάτη, ο οποίος στα χρόνια που ήταν στο αρμόδιο υπουργείο, κίνησε γη και ουρανό για να ξεκινήσει όλη αυτή η προσπάθεια, που μπορεί να αποδειχθεί.