Η πρώτη ημέρα του Ιουλίου σηματοδοτεί και την επιστροφή στη νέα κανονικότητα όσον αφορά τον τουρισμό στην Ελλάδα. Νέα, διότι η πανδημία όχι απλά δεν έχει υποχωρήσει παγκοσμίως, αλλά αντιθέτως εμφανίζει σημάδια έξαρσης. Κανονικότητα, καθώς η Ελλάδα ανοίγει, συμμορφούμενη με την ευρωπαϊκή απόφαση, σε μία προσπάθεια ανάκαμψης του τουρισμού και διάσωσης της ήδη πληγωμένης ελληνικής οικονομίας.

Ως εφαλτήριο επανεκκίνησης λειτουργεί και η πληθώρα των θετικών δημοσιευμάτων διεθνώς για την Ελλάδα και τις επιδόσεις της στην πανδημία. Άρθρο των Financial Times εμφάνισε την χώρα μας ως τον προορισμό με τη μεγαλύτερη αύξηση στον κόσμο σε αναζητήσεις κρατήσεων αεροπορικών εισιτηρίων.

Σήμερα, λοιπόν, ανοίγουν όλα τα αεροδρόμια της χώρας για τις πτήσεις εξωτερικού. Δεν επιτρέπονται (μέχρι τις 15 Ιουλίου) απευθείας πτήσεις από το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Σουηδία.

Συνεχίζεται η απαγόρευση εισόδου στην χώρα μη Ευρωπαίων πολιτών, ενώ εξαιρούνται 14 χώρες: Αλγερία, Αυστραλία, Καναδάς, Γεωργία, Ιαπωνία, Μαυροβούνιο, Μαρόκο, Νέα Ζηλανδία, Ρουάντα, Σερβία, Νότια Κορέα, Ταϊλάνδη, Τυνησία και Ουρουγουάη.

Σε ό,τι αφορά την Κίνα το θέμα θα εξεταστεί επί τη βάσει της αμοιβαιότητας. Όλες οι άλλες απευθείας πτήσεις επιτρέπονται. Συγχρόνως, θα επιτρέπεται και ο κατάπλους πλοίων που προέρχονται από το εξωτερικό στα ελληνικά λιμάνια. Αποκαθίσταται πλήρως και η οδική σύνδεση της Ελλάδας με την Τουρκία, τη Βουλγαρία και την Αλβανία.

Οι τελευταίες λεπτομέρειες αποφασίστηκαν σε ευρεία διυπουργική σύσκεψη: στοχευμένα τεστ, πρωτόκολλα εισόδου και μεταφοράς σε νοσοκομεία κλπ. Οι τουρίστες θα πρέπει 48 ώρες πριν το ταξίδι τους να συμπληρώνουν μία ειδική φόρμα στο Διαδίκτυο, ενώ στη συνέχεια θα λαμβάνουν ένα ειδικό κωδικό. Αυτός είναι που θα τους διαχωρίζει σε «πράσινους» και «κόκκινους» ταξιδιώτες, σε ποια κατηγορία δηλαδή επικινδυνότητας ανήκουν.

Οι αρχές επίσης θα γνωρίζουν τον τόπο διαμονής, την χώρα αναχώρησης, τον ενδιάμεσο σταθμό, αλλά και το ξενοδοχείο στο οποίο θα διαμένουν. Μετά από απόφαση του υπουργού Άμυνας, για τους επόμενους τρεις μήνες, στελέχη του Υγειονομικού των Ενόπλων Δυνάμεων θα επανδρώσουν και 22 καθορισμένα αεροπορικά σημεία εισόδου και τέσσερα σημεία πρώτης εισόδου επιβατών κρουαζιερόπλοιων στη χώρα.

Εντωμεταξύ το υπουργείο Τουρισμού δημοσιοποίησε την τελική λίστα με τις περιοχές που θα μισθωθούν ξενοδοχεία καραντίνας. Εκεί θα οδηγούνται όσοι διαπιστώνονται θετικοί στον κορωνοϊό. Εκτός των άλλων και κάθε ξενοδοχείο ή κατάλυμα είναι υποχρεωμένο να διαθέτει δωμάτια καραντίνας. Η σχολαστική τήρηση κανόνων υγιεινή, η υποχρεωτική χρήση μάσκας, η τήρηση αποστάσεων, ο συνεχής, προσεκτικός καθαρισμός και η απολύμανση επιφανειών και χώρων θεωρούνται προαπαιτούμενο τόσο για τα αεροδρόμια, όσο και για τα ξενοδοχεία.

Σε αυτό το διαφορετικό –αν μη τί άλλο– καλοκαίρι, η ελπίδα συνυπάρχει με την ανησυχία. Είκοσι νέα κρούσματα ανακοινώθηκαν χθες, εννέα από τα οποία είναι «εισαγόμενα» και μάλιστα από πτήσεις. Δύο ακόμα εντοπίστηκαν στην Αττική, δύο στην Καστοριά, και από ένα στην Κοζάνη, τη Σύρο και τη Λάρισα. Η διάχυση αυτή υπενθυμίζει τις προκλήσεις που βρίσκονται μπροστά. Το τελευταίο που χωρά είναι ο εφησυχασμός.

Η Ελλάδα παρουσιάζεται θελκτική καλοκαιρινή επιλογή και λόγω της θετικής πορείας που κατέγραψε εν μέσω του πρώτου κύματος της πανδημίας. Ως εκ τούτου σ’ αυτές τις διεθνώς δύσκολες συνθήκες συγκριτικά αναμένεται να τα πάει καλά στον τουρισμό. Αν και κανείς δεν επιθυμεί τομέχρι τώρα success story να μετατραπεί σε βατερλό, ο κίνδυνος αυτός είναι υπαρκτός...

Ανησυχία στον κλάδο των ξενοδοχείων

Κι ενώ από σήμερα ανοίγουν κι επισήμως οι διεθνείς πτήσεις στα περιφερειακά αεροδρόμια, πολλά από τα ξενοδοχεία σε όλη την Ελλάδα παραμένουν και θα παραμείνουν κλειστά, αν ληφθεί υπόψη ότι μέχρι στιγμής βεβαιώσεις υγειονομικών πρωτοκόλλων έχουν λάβει λίγο πάνω από 5.200 ξενοδοχεία από τα 10.000 συνολικά πανελλαδικά.

Με βάση τις εκτιμήσεις από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων, η επαναλειτουργία των μονάδων θα φτάσει σταδιακά κοντά στο 60% συνολικά, με τις πληρότητες για το μήνα Ιούλιο να φτάνουν σε πρωτοφανή χαμηλά επίπεδα, μόλις στο 20%.

Σημειωτέον ότι από σήμερα ανοίγουν και ορισμένα από τα πιο γνωστά ξενοδοχεία της Αθήνας, όπως το Hilton, το Titania, το Novotel Athens, ενώ για αργότερα μέσα στον Ιούλιο μετατίθεται η επαναλειτουργία εμβληματικών, κεντρικών μονάδων όπως π.χ. η Mεγάλη Βρετανία, το King George κ.τ.λ..

Χαρακτηριστική ως προς τη δυσκολία της σεζόν φέτος και δή για την πρωτεύουσα, ήταν η δήλωση χθές του κ. Τάσου Χωμενίδη, διευθύνοντος συμβούλου της ΛΑΜΨΑ (που έχει στην ‘’ομπρέλα’’ της τα δύο ιστορικά ξενοδοχεία του Συντάγματος) στο διαδικτυακό συνέδριο «The Greek Tourism Debate», το οποίο διοργάνωσε η εταιρεία Τσομώκος: «Η Αθήνα είναι από τους προορισμούς που θα πληγεί περισσότερο, αφού εξαρτάται άμεσα από την κρουαζιέρα, τα συνέδρια αλλά κι από αγορές που ίσως να μην ανοίξουν καθόλου για την Ελλάδα φέτος, όπως η Αμερική».

Επισημαίνεται εδώ ότι χθές, μετά από πολυήμερες διαβουλεύσεις στην Ε.Ε. ανακοινώθηκε και επισήμως η λίστα με τις «ασφαλείς», τρίτες χώρες οι πολίτες των οποίων θα μπορούν να ταξιδεύουν σε ευρωπαϊκό έδαφος από σήμερα με τις ΗΠΑ, τη Ρωσία, την Τουρκία και τη Βραζιλία να βρίσκονται εκτός αυτής, ενώ η Κίνα περιλαμβάνεται μεν στη λίστα (η οποία θα επαναξιολογηθεί στα μέσα Ιουλίου), υπό την αίρεση όμως, ότι και εκείνη θα ανοίξει τα σύνορά της.

Αντίστοιχα και στα περιφερειακά αεροδρόμια της χώρας που εκκινούν από σήμερα εκ νέου, με τον υπουργό Τουρισμού μάλιστα κ. Χάρη Θεοχάρη, να επισκέπτεται σήμερα, στο πλαίσιο του επίσημου ανοίγματος του ελληνικού τουρισμού τα αεροδρόμια της Κέρκυρας, της Μυκόνου, της Ρόδου και του Ηρακλείου προκειμένου να παρακολουθήσει την κατάσταση κατά την άφιξη των πρώτων πτήσεων από το εξωτερικό και τη διαδικασία των υγειονομικών ελέγχων, ενώ παράλληλα θα έχει σειρά επαφών με τοπικούς τουριστικούς φορείς και με την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Για το αεροδρόμιο της Αθήνας αναμένονται σήμερα διπλάσιες πτήσεις, από τις 23 χθές, στις 49 σήμερα από Γερμανία, Νορβηγία, Ιταλία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ιρλανδία, Ισπανία ενώ στα περιφερειακά αεροδρόμια αναμένονται περισσότερες από 100 διεθνείς πτήσεις

Για την ελληνική πρωτεύουσα, ο διευθύνων σύμβουλος της ΛΑΜΨΑ εξέφρασε την ελπίδα «μετά τον Σεπτέμβρη να ξεκινήσει μια κάποια κίνηση, παρότι κι αυτό το σενάριο είναι δύσκολο. Περνάμε μια πάρα πολύ δύσκολη χρονιά, ας την περάσουμε όσο γίνεται ανώδυνα με στόχο να υποστηρίξουμε την κατανάλωση για φέτος κι όσες περισσότερες θέσεις εργασίας γίνεται για του χρόνου».

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο κ. Σπύρος Διβάνης, Διευθύνων Σύμβουλος της Divani Collection Hotels, ο οποίος έκανε λόγο για την ανάγκη δημιουργίας ενός νέου, συνεκτικού προγράμματος στήριξης για τα ξενοδοχεία στο οποίο θα συμμετέχουν το κράτος και επιχειρήσεις, σημειώνοντας ότι το κράτος πρέπει λειτουργήσει το ίδιο γρήγορα και δραστικά όπως στην αρχή της πανδημίας, ώστε οι ξενοδοχειακοί όμιλοι να μπορέσουν να καταρτίσουν ένα πλάνο λειτουργίας.

Σύμφωνα με τον κ. Διβάνη τα ξενοδοχεία 12μηνης λειτουργίας αντιμετωπίζουν ένα πιο σύνθετο πρόβλημα από τα εποχικής λειτουργίας, αφού όταν ξανανοίξουν θα έχουν χάσει περίπου το 80% -90% του τζίρου τους σε αντίθεση με τα εποχικής που «υπάρχει η κουλτούρα του ανοίγω-κλείνω για μια σεζόν».

«Τα ξενοδοχεία 12μηνης λειτουργίας είναι επιχειρήσεις εντάσεως εργασίας, το στοκ που παράγουν κάθε μέρα αν δεν πουληθεί χάνεται και αφήνει κόστος. Για το λόγο αυτό χρειάζεται μια σοβαρή λύση που να καλύπτει και τους εργαζόμενους» ανέφερε χαρακτηριστικά. Όπως είπε ήδη διαπιστώνεται μια αστοχία στο πρόγραμμα ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ για τον τουριστικό κλάδο. «Όταν ο εργαζόμενος δουλεύει το 50% του χρόνου, εισπράττει το 80% του μισθού του και ο εργοδότης πληρώνει το 71% του κόστους είναι προβληματικό, δεν μπορεί να υποστηριχτεί».

Για τη χρηματοδότηση του τουρισμού στο ίδιο συνέδριο, μίλησε ο κ. Κωνσταντίνος Βασιλείου, Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος και Επικεφαλής Group Corporate & Investment Banking της Eurobank ΑΕ: «Χρηματοδοτήσεις πραγματοποιούνται στον τουρισμό ακόμη και για νέες επενδύσεις. Εστω κι αν δεν έχουμε ορατότητα για τα επόμενα δύο χρόνια, η άποψή μας σαν τράπεζα είναι ότι μεσομακροπρόθεσμα η Ελλάδα θα κερδίσει από αυτή την ιστορία και αξίζει να επενδύσει κανείς στον τουρισμό. Σαν Eurobank, όταν προέκυψε η κρίση, τρέξαμε άκρως συντηρητικά σενάρια σύμφωνα με τα οποία, τα υγιή ξενοδοχεία μπορεί να αντέξουν ακόμη και με μηδενικά έσοδα φέτος».

Ερωτηθείς για το αν υπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθεί μια νέα γενιά κόκκινων δανείων, ο κ. Βασιλείου σημείωσε ότι κανείς δεν μπορεί να προβλέψει την εξέλιξη των κόκκινων δανείων στον κλάδο εφόσον είναι άγνωστες οι επιδημιολογικές εξελίξεις. «Η εκτίμηση της Eurobank είναι ότι στο 80% του χαρτοφυλακίου μας - το 20% αφορά ξενοδοχεία που από πριν είχαν προβλήματα - δεν θα υπάρξει πρόβλημα», ακόμα κι αν ισχύσει το σενάριο όπου φέτος τα έσοδα είναι μηδενικά και τις δύο επόμενες χρονιές κινηθούν στο 65% για το 2021 και το 80% το 2022 των εσόδων του 2019, όπως εξήγησε. Ωστόσο «αν τα νούμερα αυτά εξελιχθούν προς τα κάτω, τότε τα πράγματα θα αρχίσουν να δυσκολεύουν».

Οι ξενοδόχοι πάντως εκτιμούν ότι η παρούσα συγκυρία μπορεί να αποτελέσει την ευκαιρία για τον ελληνικό τουρισμό να αλλάξει στόχευση και να πάει σταδιακά σε ένα μοντέλο λιγότερων τουριστών σε σύγκριση με τον αριθμό- ρεκόρ των 34 εκατ. του 2019, αλλά με μεγαλύτερη κατά κεφαλήν δαπάνη, όπως ανέφερε ο κ. Χωμενίδης, που θα έδινε το ίδιο οικονομικό αποτέλεσμα αλλά με λιγότερες επιβλαβείς επιπτώσεις και για τους ίδιους τους προορισμούς.

Εν τω μεταξύ, χθές ανακοινώθηκε και η στρατηγική συμφωνία του υπουργείου Τουρισμού με την TUI με στόχο την ενίσχυση της κρουαζιέρας, την επιμήκυνση της σεζόν μετά το καλοκαίρι, τη συνδιαφήμιση και τον φιλόδοξο στόχο για 1,5 εκατ. τουρίστες από τις χώρες όπου δραστηριοποιείται ο ταξιδιωτικός κολοσσός της TUI (Γερμανία, Αυστρία, Πολωνία, Ελβετία κ.τ.λ.).

Για την αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου, που είναι και η δεύτερη αγορά εισερχόμενου τουρισμού για την Ελλάδα και από τις πλέον βασικές για την TUI, παραμένει κλειστή έως τα μέσα Ιουλίου, με βάση τις χθεσινές ανακοινώσεις για το «άνοιγμα» των πτήσεων στην Ελλάδα. «Παραμένουμε ευέλικτοι και συνεχώς αξιολογούμε τις οδηγίες από τις κυβερνήσεις», ανέφεραν σε βρετανικά μέσα εκπρόσωποι της TUI από το Ηνωμένο Βασίλειο. «Ελπίζουμε να εντάξουμε την Ελλάδα στο πρόγραμμά μας το συντομότερο δυνατόν, αμέσως μόλις το αρθούν οι απαγορεύσεις».